چرا آژانس انرژی اتمی باید از بحران بیاعتمادی عبور کند؟
19:04 19.11.2026 (بروز رسانی شده: 19:05 19.11.2026)

© telegram ir_sputnik
اشتراک
کارشناس مسائل بینالملل: در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران با تهدیدهای نظامی مستقیم و برنامههای جنگی محور اسرائیلی ـ آمریکایی مواجه است، درخواست آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بازرسی از فعالیتهای هستهای ایران و بازگشت به پروتکلهای نظارتی، بدون ارائه تضمینهای امنیتی، به معنای خودبیدفاع کردن کشور در شرایط جنگی است.
اکبر معصومی کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با اسپوتنیک اظهار داشت: در چنین وضعیتی، بازرسیها بهجای آنکه ابزاری برای صلح و اعتمادسازی باشند، میتوانند به ابزاری برای شناسایی نقاط ضعف دفاعی ایران از سوی آمریکا و اسرائیل تبدیل شوند. ازاینرو، توقف جنگ، برطرف شدن تهدیدهای نظامی و ارائه تضمینهای لازم برای جلوگیری از تکرار حمله به ایران، از اساسیترین پیششرطهای بازگشت آژانس به روند پیشین بازرسیها محسوب میشوند.
معصومی با اشاره به بیانیه سه کشور ایران، روسیه و چین تأکید کرد که این بیانیه بر ضرورت توقف کامل خصومتها و رفع تهدیدهای مربوط به تجاوز مجدد علیه جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد. بر این اساس، ازسرگیری بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توقف کامل خصومتها و برطرف شدن تهدیدهای نظامی علیه ایران مشروط شده است. به گفته وی، این شرط در واقع مانعی ساختاری در برابر انجام بازرسیها در شرایط تهدید نظامی ایجاد میکند، زیرا در چنین شرایطی، اولویت یافتن ملاحظات امنیتی بر الزامات فنی، میتواند دقت و شفافیت نظارتها را مختل کند. این رویکرد همچنین بر این اصل تأکید دارد که نظارت بینالمللی نباید به ابزاری تنبیهی یا پوششی برای فعالیتهای اطلاعاتی تبدیل شود، بلکه باید در چارچوبی انجام گیرد که امنیت کشور مورد بازرسی را تضمین کند.
این کارشناس با اشاره به مواضع ایران در برابر درخواستهای آژانس تصریح کرد که مسئله اصلی در مناسبات تهران و آژانس، دیگر صرفاً اختلاف بر سر نحوه و دامنه بازرسیها نیست، بلکه بحران اعتبار و اعتماد متقابل است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سالهای اخیر، بهجای ایفای نقش یک نهاد بیطرف، در میانه شکاف میان قدرتهای بزرگ و کشورهای تحت فشار با چالش سیاسیشدن مواجه شده است. ازاینرو، بازگشت به مسیر نظارتهای بینالمللی مستلزم آن است که آژانس بهجای تمرکز صرف بر فشار برای انجام بازرسیها، اعتمادسازی را در اولویت قرار دهد و شرایط لازم برای انجام نظارتهای فنی و بیطرفانه را فراهم کند.
معصومی با اشاره به بیانیه سه کشور ایران، روسیه و چین تأکید کرد که این بیانیه بر ضرورت توقف کامل خصومتها و رفع تهدیدهای مربوط به تجاوز مجدد علیه جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد. بر این اساس، ازسرگیری بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توقف کامل خصومتها و برطرف شدن تهدیدهای نظامی علیه ایران مشروط شده است. به گفته وی، این شرط در واقع مانعی ساختاری در برابر انجام بازرسیها در شرایط تهدید نظامی ایجاد میکند، زیرا در چنین شرایطی، اولویت یافتن ملاحظات امنیتی بر الزامات فنی، میتواند دقت و شفافیت نظارتها را مختل کند. این رویکرد همچنین بر این اصل تأکید دارد که نظارت بینالمللی نباید به ابزاری تنبیهی یا پوششی برای فعالیتهای اطلاعاتی تبدیل شود، بلکه باید در چارچوبی انجام گیرد که امنیت کشور مورد بازرسی را تضمین کند.
این کارشناس با اشاره به مواضع ایران در برابر درخواستهای آژانس تصریح کرد که مسئله اصلی در مناسبات تهران و آژانس، دیگر صرفاً اختلاف بر سر نحوه و دامنه بازرسیها نیست، بلکه بحران اعتبار و اعتماد متقابل است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سالهای اخیر، بهجای ایفای نقش یک نهاد بیطرف، در میانه شکاف میان قدرتهای بزرگ و کشورهای تحت فشار با چالش سیاسیشدن مواجه شده است. ازاینرو، بازگشت به مسیر نظارتهای بینالمللی مستلزم آن است که آژانس بهجای تمرکز صرف بر فشار برای انجام بازرسیها، اعتمادسازی را در اولویت قرار دهد و شرایط لازم برای انجام نظارتهای فنی و بیطرفانه را فراهم کند.