گسترش حضور نظامی غرب در اوکراین تهدیدی علیه موازنه قدرت و امنیت راهبردی روسیه

© AP Photo / Geert Vanden Wijngaert
اشتراک
هیراد مخیری، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اوراسیا، به اسپوتنیک اظهار داشت: تصمیم شورای اتحادیه اروپا برای ایجاد حضور رسمی مأموریت کمک نظامی این اتحادیه در خاک اوکراین، از نظر سیاسی و امنیتی اهمیت قابل توجهی دارد، زیرا بروکسل با این تصمیم سطح مداخله و ارتباط نظامی خود با کییف را وارد مرحله تازهای میکند.
مخیری در ادامه گفت: تا پیش از این، مأموریت کمک نظامی اتحادیه اروپا عمدتاً در خاک کشورهای عضو فعالیت داشت و آموزش نیروهای اوکراینی نیز خارج از این کشور انجام میشد، اما اکنون قرار است بخشی از این مأموریت برای هماهنگی مستقیم با فرماندهی نظامی اوکراین و شرکای بینالمللی در داخل این کشور حضور داشته باشد. این تحول را میتوان نشانه تمایل اروپا به گسترش حضور مستقیم در ساختار دفاعی اوکراین و افزایش نقش خود در روندهای نظامی این کشور دانست.
وی افزود: اهمیت این تصمیم در موقعیت جغرافیایی و شرایط حساس امنیتی اوکراین نهفته است. حضور رسمی کارکنان یک مأموریت نظامی اتحادیه اروپا در خاک این کشور، ارتباط بروکسل با تحولات میدانی را مستقیمتر میکند و زمینه انتقال تجربیات عملیاتی، ارزیابی نیازهای آموزشی و هماهنگیهای تسلیحاتی را افزایش میدهد. این موضوع میتواند از نگاه روسیه به معنای گسترش تدریجی زیرساختهای نظامی و امنیتی غرب در نزدیکی مرزهای این کشور باشد.
این کارشناس تصریح کرد: از نگاه مسکو، هرگونه گسترش حضور نهادهای نظامی غرب در اوکراین مستقیماً با مسئله موازنه قدرت و عمق راهبردی امنیت روسیه ارتباط دارد. مسکو بارها تأکید کرده است که استقرار زیرساختهای نظامی کشورهای غربی در اوکراین، مداخلهای خارجی و تهدیدی علیه امنیت روسیه محسوب میشود و نیروهای نظامی خارجی مستقر در این کشور میتوانند اهداف مشروع نیروهای مسلح روسیه تلقی شوند.
بنابراین، استقرار کارکنان مأموریت اتحادیه اروپا، حتی با عنوان مأموریت غیررزمی، ممکن است در محاسبات مسکو بهعنوان گامی دیگر در جهت نهادینهسازی حضور نظامی و امنیتی غرب در اوکراین ارزیابی شود. چنین روندی نهتنها میتواند بر مواضع روسیه در برابر تحولات اوکراین تأثیر بگذارد، بلکه مذاکرات احتمالی درباره آینده جنگ و تضمینهای امنیتی این کشور را نیز پیچیدهتر خواهد کرد.
مخیری در پایان گفت: این تصمیم همچنین نشاندهنده تلاش اروپا برای حفظ و گسترش نقش خود در پرونده اوکراین است، بهویژه در شرایطی که درباره میزان و استمرار تعهدات آمریکا نسبت به امنیت اروپا و حمایت از کییف پرسشهایی مطرح شده است. اتحادیه اروپا با تمدید مأموریت کمک نظامی تا نوامبر 2028 و اختصاص نزدیک به 300۰ میلیون یورو برای دوره جدید، قصد دارد پشتیبانی آموزشی و هماهنگی نظامی خود را ادامه دهد.
بعبارتی، گسترش حضور نظامی و امنیتی غرب در خاک این کشور، از منظر مسکو با تهدیدهای جدی علیه امنیت ملی روسیه همراه است و میتواند به تشدید تنشها و پیچیدهتر شدن مسیر حلوفصل بحران منجر شود. در واقع، بهجای آنکه چنین اقداماتی زمینه را برای کاهش تنش و پیشبرد راهکارهای دیپلماتیک فراهم کند، خطر گسترش تقابل میان روسیه و غرب را افزایش میدهد. در نهایت، تبدیل این حضور به نقشی گستردهتر به تصمیم دولتهای عضو، تحولات میدانی و واکنش روسیه بستگی دارد. مسئله اصلی در ماههای آینده این خواهد بود که اروپا تا چه اندازه به گسترش حضور امنیتی خود در اوکراین ادامه میدهد و مسکو چه سطحی از این مداخله را مغایر با منافع و ملاحظات امنیتی خود ارزیابی خواهد کرد.
وی افزود: اهمیت این تصمیم در موقعیت جغرافیایی و شرایط حساس امنیتی اوکراین نهفته است. حضور رسمی کارکنان یک مأموریت نظامی اتحادیه اروپا در خاک این کشور، ارتباط بروکسل با تحولات میدانی را مستقیمتر میکند و زمینه انتقال تجربیات عملیاتی، ارزیابی نیازهای آموزشی و هماهنگیهای تسلیحاتی را افزایش میدهد. این موضوع میتواند از نگاه روسیه به معنای گسترش تدریجی زیرساختهای نظامی و امنیتی غرب در نزدیکی مرزهای این کشور باشد.
این کارشناس تصریح کرد: از نگاه مسکو، هرگونه گسترش حضور نهادهای نظامی غرب در اوکراین مستقیماً با مسئله موازنه قدرت و عمق راهبردی امنیت روسیه ارتباط دارد. مسکو بارها تأکید کرده است که استقرار زیرساختهای نظامی کشورهای غربی در اوکراین، مداخلهای خارجی و تهدیدی علیه امنیت روسیه محسوب میشود و نیروهای نظامی خارجی مستقر در این کشور میتوانند اهداف مشروع نیروهای مسلح روسیه تلقی شوند.
بنابراین، استقرار کارکنان مأموریت اتحادیه اروپا، حتی با عنوان مأموریت غیررزمی، ممکن است در محاسبات مسکو بهعنوان گامی دیگر در جهت نهادینهسازی حضور نظامی و امنیتی غرب در اوکراین ارزیابی شود. چنین روندی نهتنها میتواند بر مواضع روسیه در برابر تحولات اوکراین تأثیر بگذارد، بلکه مذاکرات احتمالی درباره آینده جنگ و تضمینهای امنیتی این کشور را نیز پیچیدهتر خواهد کرد.
مخیری در پایان گفت: این تصمیم همچنین نشاندهنده تلاش اروپا برای حفظ و گسترش نقش خود در پرونده اوکراین است، بهویژه در شرایطی که درباره میزان و استمرار تعهدات آمریکا نسبت به امنیت اروپا و حمایت از کییف پرسشهایی مطرح شده است. اتحادیه اروپا با تمدید مأموریت کمک نظامی تا نوامبر 2028 و اختصاص نزدیک به 300۰ میلیون یورو برای دوره جدید، قصد دارد پشتیبانی آموزشی و هماهنگی نظامی خود را ادامه دهد.
بعبارتی، گسترش حضور نظامی و امنیتی غرب در خاک این کشور، از منظر مسکو با تهدیدهای جدی علیه امنیت ملی روسیه همراه است و میتواند به تشدید تنشها و پیچیدهتر شدن مسیر حلوفصل بحران منجر شود. در واقع، بهجای آنکه چنین اقداماتی زمینه را برای کاهش تنش و پیشبرد راهکارهای دیپلماتیک فراهم کند، خطر گسترش تقابل میان روسیه و غرب را افزایش میدهد. در نهایت، تبدیل این حضور به نقشی گستردهتر به تصمیم دولتهای عضو، تحولات میدانی و واکنش روسیه بستگی دارد. مسئله اصلی در ماههای آینده این خواهد بود که اروپا تا چه اندازه به گسترش حضور امنیتی خود در اوکراین ادامه میدهد و مسکو چه سطحی از این مداخله را مغایر با منافع و ملاحظات امنیتی خود ارزیابی خواهد کرد.