کارشناس: آزمون واقعی مشارکت راهبردی ایران و روسیه، عبور از توافق به تجارت است
19:43 27.10.2026 (بروز رسانی شده: 19:45 27.10.2026)
© telegram ir_sputnik
اشتراک
هیراد مخیری استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اوراسیا درباره دیدار مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین در مسکو به اسپوتنیک گفت: این دیدار می‌تواند فرصتی برای سنجش وضعیت روابط ایران و روسیه پس از امضای پیمان مشارکت جامع راهبردی باشد.
وی در ادامه گفت: در سال‌های اخیر، فشار تحریم‌های غرب و تحولات امنیتی اوراسیا و خاورمیانه انگیزه دو کشور را برای گسترش همکاری افزایش داده است. با این حال، نزدیکی سیاسی زمانی ارزش اقتصادی پیدا می‌کند که شرکت‌ها بتوانند قراردادهای خود را اجرا کنند، پول حاصل از صادرات را دریافت کنند و برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های مشترک اطمینان داشته باشند.
بعبارتی، هدف‌گذاری برای رساندن مبادلات تجاری به 10 میلیارد دلار، بدون رفع موانع بانکی و حمل‌ونقل، به‌خودی‌خود دستاورد محسوب نمی‌شود. برای تهران، دسترسی مؤثرتر به بازار روسیه و فناوری‌های مورد نیاز اهمیت دارد، زیرا مسکو نیز به دنبال توسعه تجارت با ایران و تقویت ارتباطات اقتصادی خود با جنوب اوراسیاست.
این استاد دانشگاه اذعان داشت، انرژی یکی از حوزه‌هایی است که می‌تواند به روابط دو کشور محتوای اقتصادی بیشتری بدهد. مذاکرات درباره سوآپ گاز و همکاری در پروژه‌های نفتی، در صورت رسیدن به مرحله اجرا، ظرفیت بهبود تأمین انرژی و افزایش انعطاف‌پذیری تجاری ایران را دارد. با این حال، اعلام توافق کلی با آغاز جریان منظم گاز تفاوت دارد. زیرساخت انتقال، شرایط فنی، تأمین مالی و نحوه تسویه حساب باید مشخص شوند و هر یک می‌توانند بر زمان اجرای پروژه اثر بگذارند. روسیه نیز در تصمیم‌گیری درباره صادرات انرژی، ظرفیت تولید و نیازهای داخلی خود را در نظر می‌گیرد.
مخیری در این گفتگو تصریح کرد، کریدور شمال–جنوب برای هر دو کشور اهمیت اقتصادی و ژئوپلیتیکی دارد. توسعه مسیرهای ریلی و جاده‌ای می‌تواند هزینه انتقال کالا را کاهش دهد و ارتباط بازار روسیه را با ایران و مسیرهای منتهی به خلیج فارس تقویت کند. بهره‌برداری از این ظرفیت، به تکمیل حلقه‌های زیرساختی، هماهنگی گمرکی و کاهش زمان عبور کالا وابسته است. در حوزه مالی نیز استفاده بیشتر از ارزهای ملی می‌تواند بخشی از مشکلات ناشی از محدودیت دسترسی به شبکه‌های بانکی غربی را کاهش دهد. اگر این موانع برطرف نشوند، حتی افزایش تمایل سیاسی دو دولت هم لزوماً به رشد متناسب تجارت منجر نخواهد شد.
این کارشناس تصریح کرد، تهران و مسکو در برابر تحریم‌ها و برخی تحولات امنیتی منطقه‌ای منافع مشترکی دارند، اما روابط آن‌ها همچنان تحت تأثیر اولویت‌های مستقل هر کشور قرار می‌گیرد. روسیه مناسبات اقتصادی خود را با توجه به نیازهای داخلی و روابطش با دیگر بازیگران تنظیم می‌کند و ایران نیز باید همکاری با مسکو را در خدمت توسعه زیرساخت، افزایش ظرفیت اقتصادی و تقویت موقعیت منطقه‌ای خود قرار دهد.
به همین علت باید گفت که مشارکت راهبردی زمانی پشتوانه اقتصادی پیدا می‌کند که این همکاری‌ها از مرحله توافق و مذاکره عبور کنند و در عملکرد شرکت‌ها و جریان تجارت دو کشور دیده شوند.
بعبارتی، هدف‌گذاری برای رساندن مبادلات تجاری به 10 میلیارد دلار، بدون رفع موانع بانکی و حمل‌ونقل، به‌خودی‌خود دستاورد محسوب نمی‌شود. برای تهران، دسترسی مؤثرتر به بازار روسیه و فناوری‌های مورد نیاز اهمیت دارد، زیرا مسکو نیز به دنبال توسعه تجارت با ایران و تقویت ارتباطات اقتصادی خود با جنوب اوراسیاست.
این استاد دانشگاه اذعان داشت، انرژی یکی از حوزه‌هایی است که می‌تواند به روابط دو کشور محتوای اقتصادی بیشتری بدهد. مذاکرات درباره سوآپ گاز و همکاری در پروژه‌های نفتی، در صورت رسیدن به مرحله اجرا، ظرفیت بهبود تأمین انرژی و افزایش انعطاف‌پذیری تجاری ایران را دارد. با این حال، اعلام توافق کلی با آغاز جریان منظم گاز تفاوت دارد. زیرساخت انتقال، شرایط فنی، تأمین مالی و نحوه تسویه حساب باید مشخص شوند و هر یک می‌توانند بر زمان اجرای پروژه اثر بگذارند. روسیه نیز در تصمیم‌گیری درباره صادرات انرژی، ظرفیت تولید و نیازهای داخلی خود را در نظر می‌گیرد.
مخیری در این گفتگو تصریح کرد، کریدور شمال–جنوب برای هر دو کشور اهمیت اقتصادی و ژئوپلیتیکی دارد. توسعه مسیرهای ریلی و جاده‌ای می‌تواند هزینه انتقال کالا را کاهش دهد و ارتباط بازار روسیه را با ایران و مسیرهای منتهی به خلیج فارس تقویت کند. بهره‌برداری از این ظرفیت، به تکمیل حلقه‌های زیرساختی، هماهنگی گمرکی و کاهش زمان عبور کالا وابسته است. در حوزه مالی نیز استفاده بیشتر از ارزهای ملی می‌تواند بخشی از مشکلات ناشی از محدودیت دسترسی به شبکه‌های بانکی غربی را کاهش دهد. اگر این موانع برطرف نشوند، حتی افزایش تمایل سیاسی دو دولت هم لزوماً به رشد متناسب تجارت منجر نخواهد شد.
این کارشناس تصریح کرد، تهران و مسکو در برابر تحریم‌ها و برخی تحولات امنیتی منطقه‌ای منافع مشترکی دارند، اما روابط آن‌ها همچنان تحت تأثیر اولویت‌های مستقل هر کشور قرار می‌گیرد. روسیه مناسبات اقتصادی خود را با توجه به نیازهای داخلی و روابطش با دیگر بازیگران تنظیم می‌کند و ایران نیز باید همکاری با مسکو را در خدمت توسعه زیرساخت، افزایش ظرفیت اقتصادی و تقویت موقعیت منطقه‌ای خود قرار دهد.
به همین علت باید گفت که مشارکت راهبردی زمانی پشتوانه اقتصادی پیدا می‌کند که این همکاری‌ها از مرحله توافق و مذاکره عبور کنند و در عملکرد شرکت‌ها و جریان تجارت دو کشور دیده شوند.
