ابعاد امنیتی عمیق در دیدار پوتین و پزشکیان
© Sputnik / POOL/Valeriy Sharifulin
/ اشتراک
روسیه راه حل تنش در خاورمیانه است؟
علی ودایع، کارشناس مسائل روسیه و قفقاز در خصوص ابعاد مختلف دیدار روسای جمهور ایران و روسیه در مسکو، به شیوا آبشناس، خبرنگار اسپوتنیک در تهران گفت: رایزنی‌های روسای جمهوری ایران و روسیه در مسکو را نمی‌توان مجزا از فضای ملتهب دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن تحلیل کرد. ما رسماً شاهد یک مصاف دیپلماتیک با ادبیات جنگ میان ایران و آمریکا هستیم که در قالب نمایش قدرت کلامی و تکیه بر وزن‌کشی‌های میدان رخ داد. ترامپ با اتکا به الگوریتم "مرد دیوانه" و دیپلماسی قایق توپ‌دار رفتار می‌کند و پزشکیان "دیپلماسی از موضع قدرت" را پیش می‌برد.
تحرکات نیویورک و فعال شدن کانال‌های پنهان مذاکراتی (مانند میانجی‌گری قطر) هم‌زمان با نطق‌های تند، نشان می‌دهد که مواضع روی تریبون‌ها بخشی از فرآیند تعیین نرخ چانه‌زنی است.
روابط ایران و آمریکا اکنون در برزخ شکننده "نه جنگ، نه صلح" قرار دارد. با وجود تبادل آتش تاکتیکی، واشنگتن به دلیل محدودیت‌های ساختاری از جمله کاهش ذخایر مهمات راهبردی، هزینه‌های سنگین آرایش نظامی و بیم از جهش قیمت نفت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای توان تحمیل شروط یک‌جانبه را ندارد و محتاج حفظ کانال‌های تنش‌زداست.
روابط ایران و آمریکا اکنون در برزخ شکننده "نه جنگ، نه صلح" قرار دارد. با وجود تبادل آتش تاکتیکی، واشنگتن به دلیل محدودیت‌های ساختاری از جمله کاهش ذخایر مهمات راهبردی، هزینه‌های سنگین آرایش نظامی و بیم از جهش قیمت نفت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای توان تحمیل شروط یک‌جانبه را ندارد و محتاج حفظ کانال‌های تنش‌زداست.
علی ودایع، هدف فعلی ایران و آمریکا را نه دستیابی به توافق جامع، بلکه مدیریت بحران و حفظ تعادل در شرایط فعلی دانست و بر پیوند تعارضات موجود میان طرفین تاکید داشت و گفت: در بستر کلان‌تر تحولات ژئوپلیتیک، تأکید بر "چندجانبه‌گرایی" به عنوان جایگزین نظم تک‌قطبی غرب، محور اصلی همگرایی تهران و مسکو است. ائتلاف‌هایی نظیر بریکس، سازمان همکاری شانگهای و GECF دیگر ابزارهای آرمانی یا پرستیژ دیپلماتیک نیستند، بلکه سازوکارهای حیاتی برای بقا، دلارزدایی و خنثی‌سازی تحریم‌ها به شمار می‌روند.
وقتی پزشکیان و پوتین بر تقویت نهادهای چندجانبه تأکید می‌کنند، پیام صریحی به غرب می‌فرستند مبنی بر اینکه انحصار قدرت در حال شکستن است.
وی افزود: از سوی دیگر، در پرونده روابط ایران و غرب، رویکرد کرملین مبتنی بر عمل‌گرایی است. روسیه تمایلی به بروز جنگ فراگیر در خاورمیانه ندارد، چرا که شوک آن بازارهای انرژی و امنیت پیرامونی مسکو را به مخاطره می‌اندازد.مشخصا این فهم از رفتار کرملین وجود دارد که روسیه می خواهد در خاورمیانه فارغ از پرونده ایران نقش داشته باشد. در این شیفت رفتاری ، تراکنش های دیپلماتیک تهران – مسکو ، فرآیندی تاثیرگذار است. باید دقت داشته باشیم که مبتنی بر تاثیر سیستمی ، وضعیت خاورمیانه و فضای پساجنگ برای روسیه فرصت و تهدید درهم تنیده است.
این کارشناس مسائل روسیه همچنین بر ابعاد امنیتی عمیق ملاقات پزشکیان و پوتین اشاره کرد و اظهار داشت:همکاری‌های امنیتی تهران و مسکو بر پایه ضرورت‌های مهار تهدیدات پیرامونی در قفقاز جنوبی، خاورمیانه و کریدورهای حیاتی شکل گرفته است تا یک جبهه بازدارنده در برابر تحریم‌ها و فشارهای نظامی ایجاد شود.
در نهایت، نشست مسکو نشان داد که دو کشور در حوزه‌های کلیدی چون انرژی، ترانزیت، دلارزدایی، امنیت منطقه‌ای و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی منافع مشترک عینی دارند. هنر دیپلماسی ایران در این مرحله باید عبور از بوروکراسی کند دو کشور و تبدیل این تفاهمات کلی روی کاغذ به پروژه‌های ملموس اقتصادی روی زمین باشد.
