ناریشکین در کابل: روسیه مواضع خود را در بحبوحه بحران میان افغانستان و پاکستان تقویت می‌کند

© telegram ir_sputnikرئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه در کابل؛ رؤسای سرویسهای اطلاعاتی روسیه و افغانستان در کابل گفتگو کردند
رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه در کابل؛ رؤسای سرویسهای اطلاعاتی روسیه و افغانستان در کابل گفتگو کردند - اسپوتنیک ایران  , 1920, 15.10.2026
اشتراک

دیدار با عبدالحق وثیق، رئیس اطلاعات افغانستان، این احتمال را مطرح می‌کند که روسیه به دنبال گسترش تعامل مستقیم با مقامات افغان در خصوص مسائل امنیت منطقه‌ای است و هم‌زمان می‌خواهد نقش خود را به عنوان یکی از بازیگران خارجی کلیدی در آسیای مرکزی و جنوبی تثبیت کند.
دیپلماسی اطلاعاتی در لحظه‌ای حساس
در 14 اکتبر 2026 سرگئی ناریشکین وارد کابل شد و در آنجا با عبدالحق وثیق رئیس نهاد اطلاعاتی دولت افغانستان دیدار کرد. به گزارش طلوع نیوز ، طرفین درباره گسترش روابط دوجانبه، تبادل اطلاعات امنیتی و همکاری در زمینه امنیت گفتگو کردند. اطلاعات در مورد ترکیب هیئت اعزامی و توافقات احتمالی هنوز کافی نیست.
سطح این دیدار به خودی خود شایان توجه است: ناریشکین ریاست سرویس اطلاعات خارجی روسیه را بر عهده دارد و طرف گفتگوی او، رئیس اطلاعات دولت افغانستان است. چنین فرمتی اجازه می‌دهد مسائلی به بحث گذاشته شوند که به‌ندرت در دیپلماسی عمومی مطرح می‌گردند.
منشأ قرار گرفتن منازعه پاک‌افغان به عنوان یک فاکتور
این سفر در بحبوحه وخامت روابط میان افغانستان و پاکستان صورت گرفت. اسلام‌آباد کابل را متهم می‌کند که مانع فعالیت گروه‌های مسلحی که از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان استفاده می‌کنند، نمی‌شود. کابل این اتهامات را رد می‌کند. این تقابل با درگیری‌های مرزی و حملات هوایی همراه است.
در 12 اکتبر، پاکستان بار دیگر از مقامات افغان خواست تا اجازه ندهند از خاک این کشور برای حملات استفاده شود. به این ترتیب، سفر ناریشکین در دوره‌ای انجام شد که امنیت منطقه‌ای بار دیگر در کانون توجه بین‌المللی قرار گرفته است. مسکو علاقه‌ای به تشدید تنش ندارد: بی‌ثباتی باعث تقویت گروه‌های مسلح می‌شود، تعامل آسیای مرکزی با افغانستان را پیچیده می‌کند و برای پروژه‌های تجاری و حمل‌ونقل خطراتی ایجاد می‌نماید.
فرمت مسکو و حدود دیپلماسی
رایزنی‌های مربوط به افغانستان در چارچوب "فرمت مسکو" در 5 اکتبر 2026 با حضور روسیه، افغانستان، پاکستان، چین، هند، ایران و کشورهای آسیای مرکزی، بستر تکمیلی این رویداد را شکل می‌دهد. موضوع اصلی این نشست، تنش میان کابل و اسلام‌آباد بود، اما توافق بر سر یک بیانیه پایانی مشترک حاصل نشد. ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان، از وجود اختلافات میان هیئت‌های افغان و پاکستانی خبر داد.
سفر ناریشکین تنها 9 روز پس از این رایزنی‌ها انجام شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد مسکو تلاش داشته تا دیپلماسی چندجانبه را با تماس‌های مستقیم با رهبری افغانستان تکمیل کند.
سیگنالی به واشنگتن، اسلام‌آباد و پایتخت‌های منطقه
این سفر می‌تواند ابعاد سیاسی گسترده‌تری نیز داشته باشد. تماس‌های مستقیم رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه با رئیس دستگاه‌های امنیتی افغانستان نشان می‌دهد که مسکو کانال‌های تعاملی در سطح بالا با کابل در اختیار دارد.
برای پاکستان، این سیگنالی است مبنی بر اینکه روسیه پرونده افغانستان را صرفاً از دریچه روابط اسلام‌آباد با کابل نمی‌بیند. برای چین و ایران، یادآوری این نکته است که روسیه منافع امنیتی مستقل خود را دارد. برای ایالات متحده نیز گواهی بر این است که مسکو قصد دارد نفوذ خود را در افغانستان، بدون بازگشت زیرساخت‌های نظامی غرب به منطقه، تقویت کند.
با این حال، ادعای اینکه روسیه از هم‌اکنون به بازیگر خارجی بی‌رقیب و اصلی در افغانستان تبدیل شده، مبالغه‌آمیز است. چین منافع اقتصادی قابل‌توجهی را حفظ کرده، پاکستان از پیوندهای جغرافیایی مستقیم برخوردار است و ایران و کشورهای آسیای مرکزی نیز بر اوضاع تأثیرگذارند. دقیق‌تر آن است که بگوییم مسکو برای تثبیت جایگاه خود به عنوان یکی از مشارکت‌کنندگان کلیدی در پرونده افغانستان تلاش می‌کند.
سؤال اصلی: طرفین روی چه چیزی توافق کردند؟
هنوز مشخص نیست که آیا ناریشکین و واثق درباره اقدامات مشخص برای مقابله با داعش خراسان*، اوضاع در مرز افغانستان و پاکستان و تبادل داده‌های عملیاتی گفتگو کرده‌اند یا خیر. همچنین مشخص نیست که آیا این مذاکرات به توافقات جدیدی منجر شده است یا نه. دسترسی به همین اطلاعات است که مشخص می‌کند آیا این سفر یک مرحله برنامه‌ریزی‌شده از توسعه روابط بوده یا رایزنی‌هایی بوده که به دلیل تشدید اوضاع منطقه شکل گرفته است.
مشخصاً مسکو تلاش دارد هم‌زمان همکاری با سرویس‌های امنیتی افغانستان را تقویت کرده و نفوذ خود را بر فرآیندهای تعیین‌کننده امنیت آسیای مرکزی و جنوبی تأیید کند. با این حال، بدون شواهد تکمیلی، هنوز نمی‌توان این سفر را پاسخ مستقیم به بحران پاک‌افغان یا دلیلی بر رهبری روسیه دانست.
*داعش خراسان — یک سازمان تروریستی است که فعالیت آن در روسیه ممنوع می‌باشد.
نوار خبری
0
loader
بحث و گفتگو
Заголовок открываемого материала