چرا غرب از مسکو میخواهد نگران رزمایش هستهای ناتو نباشد؟
© telegram ir_sputnik
اشتراک
درخواست ناتو از مسکو برای نگرانی نداشتن درباره رزمایش هستهای در اروپا، پرسش‌هایی را درباره اهداف سیاسی این مانورها، دوگانگی پیام‌های غرب و تشدید رقابت امنیتی میان روسیه و ناتو مطرح می‌کند.
وقتی ناتو از روسیه میخواهد درباره رزمایش هستهای خود نگران نباشد، پرسش اصلی این است که چرا ائتلافی که مانورهایش را بخشی از برنامه معمول نظامی خود می‌داند، از پیش به دنبال کاهش نگرانی مسکو است؟ از نگاه روسیه، تأکید بر عادی بودن رزمایش در کنار تلاش برای اطمینان‌بخشی به طرف مقابل، دو پیام متفاوت دارد. نخست، ناتو می‌گوید اتفاق تازه‌ای رخ نداده، اما هم‌زمان می‌پذیرد که ابعاد و ماهیت این مانورها می‌تواند برای روسیه حساسیت‌برانگیز باشد. در چنین شرایطی پیام سیاسی و امنیتی آن در فضای پرتنش روابط روسیه و غرب حائز اهمیت است.
رزمایش سالانه ناتو با مشارکت 17 کشور عضو، شامل تمرین‌هایی برای شبیه‌سازی به‌کارگیری تسلیحات هستهای تاکتیکی آمریکا در اروپا است. این تسلیحات که شماری از کشورهای میزبان و مشارکت‌کننده در این رزمایش، خود مالک سلاح هستهای نیستند. این سازوکار که با عنوان تسهیم هستهای شناخته می‌شود، از مدت‌ها پیش محل اختلاف روسیه و ناتو بوده است. چونکه مسکو معتقد است این ترتیبات با روح معاهده منع گسترش سلاح‌های هستهای سازگار نیست، زیرا کشورهای غیرهسته‌ای را در تمرین‌های مرتبط با استفاده از تسلیحات هستهای مشارکت می‌دهد. در مقابل، ناتو این سازوکار را بخشی از ترتیبات بازدارندگی خود می‌داند.
از سویی این اختلاف در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که روابط روسیه و غرب در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از آغاز مناقشات اوکراین تیره شده است. گسترش ناتو به شمال اروپا با پیوستن فنلاند و سوئد نیز به تغییر محیط امنیتی پیرامون روسیه انجامیده است. از دیدگاه مسکو، تمرین‌های مرتبط با تسلیحات هستهای آمریکا در اروپا را نمی‌توان جدا از این تحولات و افزایش تقابل نظامی میان دو طرف ارزیابی کرد.
بنابراین، در چنین فضایی، اطمینان‌بخشی لفظی به‌تنهایی برای کاهش نگرانی‌های امنیتی کافی نیست. اگر ناتو واقعاً به دنبال جلوگیری از برداشت‌های تهدیدآمیز درباره رزمایش‌های خود است، شفافیت بیشتر درباره اهداف و ابعاد مانورها، تقویت سازوکارهای اطلاع‌رسانی متقابل و گفت‌وگو درباره کاهش خطرات هستهای می‌تواند نقش مؤثرتری ایفا کند.
در غیر این صورت، درخواست از مسکو برای نگران نبودن، بدون ارائه تضمین‌های عملی، ممکن است از نگاه روسیه بیش از آنکه نشانه‌ای از دیپلماسی باشد، تلاشی برای مدیریت واکنش این کشور تلقی شود.
رزمایش سالانه ناتو با مشارکت 17 کشور عضو، شامل تمرین‌هایی برای شبیه‌سازی به‌کارگیری تسلیحات هستهای تاکتیکی آمریکا در اروپا است. این تسلیحات که شماری از کشورهای میزبان و مشارکت‌کننده در این رزمایش، خود مالک سلاح هستهای نیستند. این سازوکار که با عنوان تسهیم هستهای شناخته می‌شود، از مدت‌ها پیش محل اختلاف روسیه و ناتو بوده است. چونکه مسکو معتقد است این ترتیبات با روح معاهده منع گسترش سلاح‌های هستهای سازگار نیست، زیرا کشورهای غیرهسته‌ای را در تمرین‌های مرتبط با استفاده از تسلیحات هستهای مشارکت می‌دهد. در مقابل، ناتو این سازوکار را بخشی از ترتیبات بازدارندگی خود می‌داند.
از سویی این اختلاف در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که روابط روسیه و غرب در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از آغاز مناقشات اوکراین تیره شده است. گسترش ناتو به شمال اروپا با پیوستن فنلاند و سوئد نیز به تغییر محیط امنیتی پیرامون روسیه انجامیده است. از دیدگاه مسکو، تمرین‌های مرتبط با تسلیحات هستهای آمریکا در اروپا را نمی‌توان جدا از این تحولات و افزایش تقابل نظامی میان دو طرف ارزیابی کرد.
بنابراین، در چنین فضایی، اطمینان‌بخشی لفظی به‌تنهایی برای کاهش نگرانی‌های امنیتی کافی نیست. اگر ناتو واقعاً به دنبال جلوگیری از برداشت‌های تهدیدآمیز درباره رزمایش‌های خود است، شفافیت بیشتر درباره اهداف و ابعاد مانورها، تقویت سازوکارهای اطلاع‌رسانی متقابل و گفت‌وگو درباره کاهش خطرات هستهای می‌تواند نقش مؤثرتری ایفا کند.
در غیر این صورت، درخواست از مسکو برای نگران نبودن، بدون ارائه تضمین‌های عملی، ممکن است از نگاه روسیه بیش از آنکه نشانه‌ای از دیپلماسی باشد، تلاشی برای مدیریت واکنش این کشور تلقی شود.
