کارشناس: هرمز دیگر به وضعیت پیش از جنگ باز نمیگردد و ایران قواعد بازی را تغییر میدهد
© telegram ir_sputnik
اشتراک
استاد دانشگاه: تنگه هرمز پس از جنگ دیگر به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت.
سجاد قیطاسی استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل غرب آسیا در گفت‌وگو با اسپوتنیک اظهار داشت: مسئله امروز صرفاً بازگشایی یا تداوم محدودیت تردد در این آبراه نیست، بلکه قواعد امنیت، مدیریت کشتیرانی و نقش کشورهای ساحلی در هرمز وارد مرحله‌ای جدید شده است. توافق ایران و عمان درباره تعیین مختصات و مسیرهای جدید دریانوردی را باید در همین چارچوب تحلیل کرد.
قیطاسی در خصوص به‌رسمیت‌شناختن حق انحصاری ایران بر مدیریت کشتیرانی در هرمز گفت: موضوع مهم‌تر از انحصار حقوقی، تثبیت نقش تعیین‌کننده ایران در مدیریت عملیاتی و امنیتی تنگه است. ایران و عمان به‌عنوان کشورهای ساحلی، می‌توانند در زمینه تعیین مسیرهای امن، مدیریت ترافیک، تبادل اطلاعات و ارائه خدمات دریایی نقش محوری داشته باشند. بنابراین حتی اگر این روند به معنای انتقال یک‌جانبه حاکمیت حقوقی هرمز به ایران نباشد، می‌تواند جایگاه تهران را در معماری جدید این آبراه به شکل محسوسی ارتقا دهد.
وی تصریح کرد: واشنگتن طبیعتاً با هر ترتیبی که به انحصار ایران تعبیر شود مخالفت خواهد کرد، اما مسئله اصلی این است که آمریکا نمی‌تواند واقعیت ژئوپلیتیکی ایجادشده پس از جنگ را نادیده بگیرد. ایران بازگشایی کامل هرمز را به اجرای شروط خود گره زده است و در این حالت این پیام که دوره‌ای که امنیت و کشتیرانی هرمز بدون مشارکت ایران مدیریت می‌شد، پایان یافته روشن است. از این منظر، هرمز به یک اهرم مهم در مذاکرات و معادلات امنیتی آینده تبدیل شده است.
قیطاسی خاطر نشان کرد: در مورد دریافت هزینه نیز باید میان حق عبورو هزینه خدمات دریایی تفاوت گذاشت. ایران می‌تواند با ایجاد کریدورهای مشخص و ارائه خدماتی مانند هدایت کشتی‌ها، کنترل ترافیک، اطلاعات ناوبری، امداد و نجات و تأمین ایمنی، سازوکار مالی متناسب با خدمات ارائه‌شده ایجاد کند. این مدل از نظر سیاسی و حقوقی قابل دفاع‌تر از وضع یک عوارض عمومی برای صرف عبور از تنگه است.
وی در پایان گفت: واکنش شرکت‌های کشتیرانی دوگانه خواهد بود و با هزینه‌های اضافی مخالفت می‌کنند، اما در صورت افزایش امنیت و کاهش ریسک عبور، پرداخت هزینه برای خدمات ایرانی می‌تواند توجیه اقتصادی داشته باشد.
در نهایت، اقدام ایران و عمان فراتر از تعیین مختصات دریایی است و می‌تواند به تقویت نقش ایران در امنیت، مدیریت و اقتصاد دریانوردی تنگه هرمز منجر شود.
قیطاسی در خصوص به‌رسمیت‌شناختن حق انحصاری ایران بر مدیریت کشتیرانی در هرمز گفت: موضوع مهم‌تر از انحصار حقوقی، تثبیت نقش تعیین‌کننده ایران در مدیریت عملیاتی و امنیتی تنگه است. ایران و عمان به‌عنوان کشورهای ساحلی، می‌توانند در زمینه تعیین مسیرهای امن، مدیریت ترافیک، تبادل اطلاعات و ارائه خدمات دریایی نقش محوری داشته باشند. بنابراین حتی اگر این روند به معنای انتقال یک‌جانبه حاکمیت حقوقی هرمز به ایران نباشد، می‌تواند جایگاه تهران را در معماری جدید این آبراه به شکل محسوسی ارتقا دهد.
وی تصریح کرد: واشنگتن طبیعتاً با هر ترتیبی که به انحصار ایران تعبیر شود مخالفت خواهد کرد، اما مسئله اصلی این است که آمریکا نمی‌تواند واقعیت ژئوپلیتیکی ایجادشده پس از جنگ را نادیده بگیرد. ایران بازگشایی کامل هرمز را به اجرای شروط خود گره زده است و در این حالت این پیام که دوره‌ای که امنیت و کشتیرانی هرمز بدون مشارکت ایران مدیریت می‌شد، پایان یافته روشن است. از این منظر، هرمز به یک اهرم مهم در مذاکرات و معادلات امنیتی آینده تبدیل شده است.
قیطاسی خاطر نشان کرد: در مورد دریافت هزینه نیز باید میان حق عبورو هزینه خدمات دریایی تفاوت گذاشت. ایران می‌تواند با ایجاد کریدورهای مشخص و ارائه خدماتی مانند هدایت کشتی‌ها، کنترل ترافیک، اطلاعات ناوبری، امداد و نجات و تأمین ایمنی، سازوکار مالی متناسب با خدمات ارائه‌شده ایجاد کند. این مدل از نظر سیاسی و حقوقی قابل دفاع‌تر از وضع یک عوارض عمومی برای صرف عبور از تنگه است.
وی در پایان گفت: واکنش شرکت‌های کشتیرانی دوگانه خواهد بود و با هزینه‌های اضافی مخالفت می‌کنند، اما در صورت افزایش امنیت و کاهش ریسک عبور، پرداخت هزینه برای خدمات ایرانی می‌تواند توجیه اقتصادی داشته باشد.
در نهایت، اقدام ایران و عمان فراتر از تعیین مختصات دریایی است و می‌تواند به تقویت نقش ایران در امنیت، مدیریت و اقتصاد دریانوردی تنگه هرمز منجر شود.
