از غرامت تا تنگه هرمز/ چرا تهران دیگر به توافق با ترامپ اعتماد ندارد؟
© AP Photo / Matt Rourke
اشتراک
آرش مرزبانمهر کارشناس مسائل دفاعی-امنيتی گروه رسانهای مشکات در گفتوگو با اسپوتنیک اظهار داشت: چشمانداز حل اختلافات ایران و آمریکا وارد مرحله جدیدی از ابهام شده است.
غیرقابلاعتماد بودن آمریکا و عدم پایبندی ترامپ به تعهداتش، تهران را به این نتیجه رسانده است که شاید نتواند روی پایان جنگ بهوسیله تفاهم با آمریکا حساب باز کند.
به عنوان نمونه میتوان به اظهارات اخیر مجید شاکری، مشاور قالیباف اشاره نمود که در مصاحبهای گفت امکان هر نوع توافق پایدار از سوی هر کشوری با ترامپ را زیر سؤال میبرد و بر این نکته تأکید میکند که همه منتظر پایان دولت ترامپ برای انجام توافقات پایدار هستند.
مرزبانمهر افزود، صداهای حامی توافق در تهران هم به پایبندی آمریکا به تفاهم امید کمتری دارند. به همین دلیل است که تهران مرتباً تأکید میکند که توافق با عمان به معنای بازشدن تنگه نخواهد بود و تنها پس از پایبندی آمریکا به تعهداتش و تنبیه بابت نقض تفاهم، حاضر به باز کردن تنگه هرمز است.
این کارشناس تصریح کرد، این وسواس ریشه در آن دارد که ایران به این نکته آگاه است که ترامپ از هفتهها قبل تمایل داشته است تا اهرم محاصره دریایی را در مقابل باز کردن تنگه هرمز از سوی ایران قرار دهد و فرصت بازسازی با پولهای بلوکهشده و فروش نفت بدون تحریم را از ایران سلب کند و امکانهای بعدی افزایش تنش با ایران را زنده نگه دارد.
به همین دلیل، تاکنون ایران با آگاهی از هزینههای احتمالی، تمایل داشته است تا طرف مقابل را به فرسایشی از نظر نظامی، امنیتی و اقتصادی بکشاند که ضمن افزایش تمایل طرف مقابل به دادن امتیاز، انگیزههای مخالفت با افزایش تنش در مقابل ایران را در طرف مقابل افزایش دهد.
وی افزود، در واکنش به این رفتار ایران، دولت آمریکا در ماههای گذشته اقدامات مختلفی، از جمله حملات نظامی، سایبری، رسانهای و محاصره دریایی، را امتحان کرده است که هزینههای مالی، جانی و سیاسی فراوانی برای آمریکا داشته است، اما تأثیری بر اراده ایران نداشته است.
مرزبانمهر در پایان خاطر نشان کرد، در جدیدترین فعلوانفعالات، ایران خواستار پرداخت غرامت از سوی آمریکا شد و ترامپ در واکنش به این درخواست، خواستار پرداخت غرامت بابت خسارتها و تلفات آمریکا در غزه، لبنان، سوریه و یمن شد!
کشورهای میانجی طی روزهای اخیر سعی کردهاند تا امکان بازگشت دو طرف به تفاهمنامه را فراهم کنند و ممکن است بهصورت مقطعی موفق هم باشند. اما به نظر میرسد تا زمان حضور ترامپ در رأس دولت آمریکا، جهان باید آماده مراحل جدید تنشهای ایران و آمریکا باشد.
به عنوان نمونه میتوان به اظهارات اخیر مجید شاکری، مشاور قالیباف اشاره نمود که در مصاحبهای گفت امکان هر نوع توافق پایدار از سوی هر کشوری با ترامپ را زیر سؤال میبرد و بر این نکته تأکید میکند که همه منتظر پایان دولت ترامپ برای انجام توافقات پایدار هستند.
مرزبانمهر افزود، صداهای حامی توافق در تهران هم به پایبندی آمریکا به تفاهم امید کمتری دارند. به همین دلیل است که تهران مرتباً تأکید میکند که توافق با عمان به معنای بازشدن تنگه نخواهد بود و تنها پس از پایبندی آمریکا به تعهداتش و تنبیه بابت نقض تفاهم، حاضر به باز کردن تنگه هرمز است.
این کارشناس تصریح کرد، این وسواس ریشه در آن دارد که ایران به این نکته آگاه است که ترامپ از هفتهها قبل تمایل داشته است تا اهرم محاصره دریایی را در مقابل باز کردن تنگه هرمز از سوی ایران قرار دهد و فرصت بازسازی با پولهای بلوکهشده و فروش نفت بدون تحریم را از ایران سلب کند و امکانهای بعدی افزایش تنش با ایران را زنده نگه دارد.
به همین دلیل، تاکنون ایران با آگاهی از هزینههای احتمالی، تمایل داشته است تا طرف مقابل را به فرسایشی از نظر نظامی، امنیتی و اقتصادی بکشاند که ضمن افزایش تمایل طرف مقابل به دادن امتیاز، انگیزههای مخالفت با افزایش تنش در مقابل ایران را در طرف مقابل افزایش دهد.
وی افزود، در واکنش به این رفتار ایران، دولت آمریکا در ماههای گذشته اقدامات مختلفی، از جمله حملات نظامی، سایبری، رسانهای و محاصره دریایی، را امتحان کرده است که هزینههای مالی، جانی و سیاسی فراوانی برای آمریکا داشته است، اما تأثیری بر اراده ایران نداشته است.
مرزبانمهر در پایان خاطر نشان کرد، در جدیدترین فعلوانفعالات، ایران خواستار پرداخت غرامت از سوی آمریکا شد و ترامپ در واکنش به این درخواست، خواستار پرداخت غرامت بابت خسارتها و تلفات آمریکا در غزه، لبنان، سوریه و یمن شد!
کشورهای میانجی طی روزهای اخیر سعی کردهاند تا امکان بازگشت دو طرف به تفاهمنامه را فراهم کنند و ممکن است بهصورت مقطعی موفق هم باشند. اما به نظر میرسد تا زمان حضور ترامپ در رأس دولت آمریکا، جهان باید آماده مراحل جدید تنشهای ایران و آمریکا باشد.
