هدف کییف از حمله به کشتی ایرانی در دریای خزر چه بود؟

© telegram ir_sputnik
/ اشتراک
راهبرد اوکراین میتواند این باشد که ایران را بهعنوان یکی از حلقههای مؤثر در درگیری خود معرفی کند.
سجاد قیطاسی مدرس و کارشناس مسائل بینالملل درباره حمله اوکراین علیه کشتی ایرانی در دریای خزر به اسپوتنیک گفت: از آغاز تنشهای میان روسیه و اوکراین، کییف همواره تلاش کرده است حمایت سیاسی، نظامی و اقتصادی غرب را در بالاترین سطح حفظ کند. با این حال، وقوع بحرانهای جدید در خاورمیانه، بهویژه درگیری ایران و اسرائیل، موجب شد بخش مهمی از توجه رسانهها، افکار عمومی و حتی ظرفیتهای نظامی غرب از اوکراین به سمت تحولات غرب آسیا منتقل شود.
وی در ادامه گفت، زلنسکی طی ماههای گذشته بارها نسبت به کاهش توجه غرب به درگیری اوکراین ابراز نگرانی کرده و هشدار داده بود که تمرکز بر بحرانهای دیگر، میتواند به تضعیف حمایت از کییف بینجامد. از این منظر، هرگونه اقدام علیه منافع ایران را میتوان تلاشی برای پیوند زدن دو بحران مستقل دانست. بهگونهای که درگیری اوکراین دیگر صرفاً یک منازعه اروپایی تلقی نشود، بلکه در امتداد رقابت گستردهتر غرب با روسیه، ایران و سایر بازیگران مخالف نظم مطلوب غرب تعریف شود.
وی تصریح کرد، راهبرد اوکراین میتواند این باشد که ایران را بهعنوان یکی از حلقههای مؤثر در درگیری خود معرفی کند و از این طریق، جایگاه راهبردی خویش را برای آمریکا و اروپا ارتقا دهد. اگر مناقشه اوکراین و تنشهای مرتبط با ایران در یک چارچوب امنیتی واحد تصویر شوند، کییف خواهد توانست خود را نه فقط مدافع مرزهای اروپا، بلکه بخشی از خط مقدم مقابله با رقبای ژئوپلیتیکی غرب معرفی کند. چنین روایتی، زمینه تداوم کمکهای نظامی، اطلاعاتی و مالی غرب را نیز تقویت میکند.
قیطاسی افزود، با این حال، این راهبرد با مخاطراتی نیز همراه است. گسترش دامنه تقابل به بازیگران جدید، احتمال افزایش بیثباتی در مناطق مختلف را بالا میبرد و میتواند درگیری اوکراین را از یک منازعه منطقهای به بخشی از رقابت چندجبههای قدرتهای بزرگ تبدیل کند. در چنین شرایطی، هر اقدام علیه منافع ایران یا دیگر بازیگران منطقه، صرفاً یک عملیات محدود نخواهد بود، بلکه میتواند زنجیرهای از واکنشهای متقابل را در پی داشته باشد.
وی در پایان خاطر نشان کرد، به نظر میرسد هدف اصلی اوکراین بیش از آنکه وارد کردن خسارت مستقیم به ایران باشد، بازگرداندن خود به صدر اولویتهای امنیتی غرب و جلوگیری از به حاشیه رفتن پرونده اوکراین است. به بیان دیگر، کییف میکوشد نشان دهد که امنیت اروپا، تحولات خاورمیانه و رقابت جهانی با رقبای غرب، اجزای یک معادله واحد هستند. در این معادله، اوکراین همچنان باید شریک راهبردی و اولویت نخست کشورهای غربی باقی بماند.
وی در ادامه گفت، زلنسکی طی ماههای گذشته بارها نسبت به کاهش توجه غرب به درگیری اوکراین ابراز نگرانی کرده و هشدار داده بود که تمرکز بر بحرانهای دیگر، میتواند به تضعیف حمایت از کییف بینجامد. از این منظر، هرگونه اقدام علیه منافع ایران را میتوان تلاشی برای پیوند زدن دو بحران مستقل دانست. بهگونهای که درگیری اوکراین دیگر صرفاً یک منازعه اروپایی تلقی نشود، بلکه در امتداد رقابت گستردهتر غرب با روسیه، ایران و سایر بازیگران مخالف نظم مطلوب غرب تعریف شود.
وی تصریح کرد، راهبرد اوکراین میتواند این باشد که ایران را بهعنوان یکی از حلقههای مؤثر در درگیری خود معرفی کند و از این طریق، جایگاه راهبردی خویش را برای آمریکا و اروپا ارتقا دهد. اگر مناقشه اوکراین و تنشهای مرتبط با ایران در یک چارچوب امنیتی واحد تصویر شوند، کییف خواهد توانست خود را نه فقط مدافع مرزهای اروپا، بلکه بخشی از خط مقدم مقابله با رقبای ژئوپلیتیکی غرب معرفی کند. چنین روایتی، زمینه تداوم کمکهای نظامی، اطلاعاتی و مالی غرب را نیز تقویت میکند.
قیطاسی افزود، با این حال، این راهبرد با مخاطراتی نیز همراه است. گسترش دامنه تقابل به بازیگران جدید، احتمال افزایش بیثباتی در مناطق مختلف را بالا میبرد و میتواند درگیری اوکراین را از یک منازعه منطقهای به بخشی از رقابت چندجبههای قدرتهای بزرگ تبدیل کند. در چنین شرایطی، هر اقدام علیه منافع ایران یا دیگر بازیگران منطقه، صرفاً یک عملیات محدود نخواهد بود، بلکه میتواند زنجیرهای از واکنشهای متقابل را در پی داشته باشد.
وی در پایان خاطر نشان کرد، به نظر میرسد هدف اصلی اوکراین بیش از آنکه وارد کردن خسارت مستقیم به ایران باشد، بازگرداندن خود به صدر اولویتهای امنیتی غرب و جلوگیری از به حاشیه رفتن پرونده اوکراین است. به بیان دیگر، کییف میکوشد نشان دهد که امنیت اروپا، تحولات خاورمیانه و رقابت جهانی با رقبای غرب، اجزای یک معادله واحد هستند. در این معادله، اوکراین همچنان باید شریک راهبردی و اولویت نخست کشورهای غربی باقی بماند.