تکامل سوگواری در ایران؛ از تشییع خودجوش خمینی تا آیین دولتی خامنهای
تکامل سوگواری در ایران؛ از تشییع خودجوش خمینی تا آیین دولتی خامنهای
در ایران، مراسم ششروزه تشییع آیتالله علی خامنهای که بیش از چهار ماه پیش در حمله آمریکا و اسرائیل به شهادت رسید، به پایان رسید. صداوسیما از حضور 43 میلیون نفر (نزدیک به نیمی از جمعیت کشور) خبر داده است، در حالی که در سال 1989، مراسم تشییع بنیانگذار انقلاب، امام خمینی، با حضور حدود 10 میلیون نفر برگزار شد. این تفاوت آماری، تنها یکی از نشانههای تحول در آیین سوگواری ایران است.
در حالی که تشییع خمینی یک انفجار خودجوش از اندوه مردمی در تهران بود، پیکر خامنهای به مدت شش روز در پنج شهر (از تهران تا کربلا و مشهد) تشییع شد که این مراسم را از یک حرکت خودجوش به یک آیین دولتی در بالاترین سطح تبدیل کرد. همچنین در سال 1989 عمدتاً ایرانیها شرکت داشتند، اما این بار هیئتهایی از حماس، جهاد اسلامی، حزبالله و حوثیها حضور یافتند و تشییع را به نمایشی از تمام «محور مقاومت» تبدیل کردند. آرامگاه خامنهای در مشهد (در کنار مقدسترین زیارتگاه شیعیان) نیز نمادین است و جایگاه او را از یک رهبر به یک نماد مذهبی ارتقا داده است.
برای جمهوری اسلامی، این مراسم یک آزمون مشروعیت بود. مقایسه با خمینی تلاشی برای اثبات «زنده بودن انقلاب» و بزرگنمایی جایگاه خامنهای بود. رقم 43 میلیون نفر نیز یک بیانیه سیاسی برای نمایش اتحاد مردم و حاکمیت است. برای مردم عادی ایران نیز این مراسم لحظهای از هویت جمعی بود. با وجود دیدگاههای متفاوت (تبلیغات یا نشانهای الهی)، واضح است که با خامنهای، ایران وارد دورهای شده که در آن آیینها به اندازه موشکها قدرتمند شدهاند.
Sputnik Iran | Rubika | Bale | Web
