آیین وداع در فرهنگ ایران و تشیع/ چه دلیلی میلیون ها نفر را برای مراسم تشیع پیکر مقامات و چهره های مذهبی و شخصیتهای ملی به خیابانها می کشد؟
آیین وداع در فرهنگ ایران و تشیع/ چه دلیلی میلیون ها نفر را برای مراسم تشیع پیکر مقامات و چهره های مذهبی و شخصیتهای ملی به خیابانها می کشد؟
وقتی یک رهبر مذهبی یا یک شخصیت ملی در ایران از دنیا میرود، بی تردید شاهد «مراسم خاکسپاری» ویژه ای هستیم که با زنجیرهای از آیینهای مذهبی، سنتهای چندصدساله و مناسک اجتماعی همراه است... مناسکی که گاه، میلیونها نفر را به قلب خیابانها میکشاند.
▫ایران در چهار دهه گذشته، شاهد تشییعهایی بوده که در زمرهی بزرگترین اجتماعات تاریخ معاصر قرار میگیرند.
به عنوان مثال رسانههای بینالمللی آن زمان مراسم تشییع آیت الله خمینی در سال 1368 با حضور جمعیتی حدود 10 میلیون نفر تخمین میزدند! ازدحام چنان بود که حتی روند تدفین، برای ساعتها متوقف شدو بعدا این مراسم در کتاب گینس ثبت شد.
◻چند سال بعد، در دیماه 1398، دوباره شاهد مراسم تشییع ژنرال قاسم سلیمانی بودیم که در شهرهای مختلف از اهواز تا کرمان، میلیونها نفر را با خود همراه کرد، تا جاییکه در کرمان 56 نفر کشته و 213 نفر مجروح شدند.
اما اصلاً چه چیزی این مراسمها را از یک خاکسپاری معمولی متمایز میکند؟
ریشه همه اینها در فقه و فرهنگ شیعه است. در فرهنگ و فقه شیعه، مراسم خاکسپاری بخشی از احترام دینی به انسان پس از مرگ محسوب میشود. پس از درگذشت فرد، غسل میت، کفن، نماز میت و دفن او با آداب مشخص انجام میشود و هدف اصلی، تکریم بدن انسان و سپردن او به خاک با یاد خداوند است. حالا طبیعتا وقتی فرد متوفی یک شخصیت دینی یا ملی باشد که از محبوبیت برخوردار است طبیعتا این مناسک و آیین در ابعاد و مقیاس وسیع برگزار می شود.
این تصویر را در سالهای اخیر دوباره دوباره شاهد بودیم.مثل مراسم تشییع ابراهیم رئیسی، پس از سانحه بالگرد در اردیبهشت 1403 که از تبریز و مشهد تا تهران و قم مسیرهایی که صدها هزار نفر را در خود جای داد.
🟠و در اینجا بُعد دیگر در این مراسمها یعنی اهمیت سیاستی جلوه پیدا می کند. حضور مقامات خارجی در مراسم تشییع معمولا نشان دهنده سطح مشارکت هر کشور و در واقع بازتابی از نوع روابط آن دولت با جمهوری اسلامی ایران است.
برای بسیاری از ایرانیان، مراسم وداع با رهبر معنوی آیینی است برای تجدید پیوند با باورهای دینی و عقیدتی و همچنین ابزاری برای بیان احساس قلبی خود به آن شخصیت.
Sputnik Iran | Rubika | Bale | Web
