اروپا بدون "تامهاوک" در آستانه بحران بازدارندگی قرار میگیرد یا استقلال نظامی؟
© telegram ir_sputnik
/ اشتراک
احتمال انصراف واشنگتن از استقرار موشکهای دوربرد تامهاوک در آلمان، به یکی از مهمترین چالشهای امنیتی ناتو در اروپا تبدیل شده است، زیرا این طرح در دوره دولت جو بایدن بخشی از راهبرد مهار روسیه و تقویت بازدارندگی در جناح شرقی ناتو محسوب میشد.
پس از فروپاشی پیمان منع موشکهای هستهای میانبرد، آمریکا و متحدانش بهدنبال ایجاد ساختار جدیدی از موازنه موشکی در اروپا بودند و استقرار تامهاوک در آلمان، نوعی اخطار به مسکو درباره آمادگی ناتو برای پاسخگویی سریع و دقیق به هرگونه تهدید احتمالی تلقی میشد. اما اکنون تردید واشنگتن درباره اجرای این طرح، نگرانیهایی جدی در بروکسل و پایتختهای اروپایی ایجاد کرده است.
نکته قابل توجه اهمیت سطح راهبردی این مسئله است که بار دیگر وابستگی عمیق امنیتی اروپا به آمریکا را آشکار میکند. اگرچه قدرتهای اروپایی مانند فرانسه، آلمان و بریتانیا از توان صنعتی و فناوری پیشرفته برخوردارند، اما توسعه موشکهای کروز دوربرد در سطح تامهاوک تنها به ساخت یک موشک محدود نمیشود، بلکه نیازمند شبکهای پیچیده از ماهوارههای شناسایی، سامانههای هدایت دقیق، زیرساختهای اطلاعاتی و فرماندهی مشترک است.
اروپا در حوزه تولید تسلیحات پیشرفته همچنان با پراکندگی سیاسی، اختلافات بودجهای و نبود دکترین دفاعی واحد مواجه است و همین موضوع باعث میشود پروژه ایجاد یک سامانه مستقل اروپایی، فرآیندی طولانی و پرهزینه باشد.
از سویی در بعد ژئوپلیتیکی، این تحول میتواند نشانهای از تغییر تدریجی اولویتهای آمریکا نیز تلقی شود، زیرا واشنگتن بیش از گذشته تمرکز خود را بر مهار چین و رقابت در منطقه هند ـ اقیانوس آرام قرار داده است.
در چنین شرایطی، اروپا ممکن است ناچار شود میان دو گزینه دشوار یکی را انتخاب کند. یا همچنان به چتر امنیتی آمریکا وابسته بماند و هزینههای سیاسی آن را بپذیرد، یا به سمت شکلدهی به بازدارندگی مستقل اروپایی حرکت کند. اما در این مسیر نهتنها به بودجههای کلان نظامی، بلکه به اجماع سیاسی بیسابقه در داخل اتحادیه اروپا نیاز دارد. به همین دلیل، بحث تامهاوک نوعی آزمون برای آینده نظم امنیتی غرب و میزان انسجام ناتو در سالهای پیش رو محسوب میشود.
پس از فروپاشی پیمان منع موشکهای هستهای میانبرد، آمریکا و متحدانش بهدنبال ایجاد ساختار جدیدی از موازنه موشکی در اروپا بودند و استقرار تامهاوک در آلمان، نوعی اخطار به مسکو درباره آمادگی ناتو برای پاسخگویی سریع و دقیق به هرگونه تهدید احتمالی تلقی میشد. اما اکنون تردید واشنگتن درباره اجرای این طرح، نگرانیهایی جدی در بروکسل و پایتختهای اروپایی ایجاد کرده است.
نکته قابل توجه اهمیت سطح راهبردی این مسئله است که بار دیگر وابستگی عمیق امنیتی اروپا به آمریکا را آشکار میکند. اگرچه قدرتهای اروپایی مانند فرانسه، آلمان و بریتانیا از توان صنعتی و فناوری پیشرفته برخوردارند، اما توسعه موشکهای کروز دوربرد در سطح تامهاوک تنها به ساخت یک موشک محدود نمیشود، بلکه نیازمند شبکهای پیچیده از ماهوارههای شناسایی، سامانههای هدایت دقیق، زیرساختهای اطلاعاتی و فرماندهی مشترک است.
اروپا در حوزه تولید تسلیحات پیشرفته همچنان با پراکندگی سیاسی، اختلافات بودجهای و نبود دکترین دفاعی واحد مواجه است و همین موضوع باعث میشود پروژه ایجاد یک سامانه مستقل اروپایی، فرآیندی طولانی و پرهزینه باشد.
از سویی در بعد ژئوپلیتیکی، این تحول میتواند نشانهای از تغییر تدریجی اولویتهای آمریکا نیز تلقی شود، زیرا واشنگتن بیش از گذشته تمرکز خود را بر مهار چین و رقابت در منطقه هند ـ اقیانوس آرام قرار داده است.
در چنین شرایطی، اروپا ممکن است ناچار شود میان دو گزینه دشوار یکی را انتخاب کند. یا همچنان به چتر امنیتی آمریکا وابسته بماند و هزینههای سیاسی آن را بپذیرد، یا به سمت شکلدهی به بازدارندگی مستقل اروپایی حرکت کند. اما در این مسیر نهتنها به بودجههای کلان نظامی، بلکه به اجماع سیاسی بیسابقه در داخل اتحادیه اروپا نیاز دارد. به همین دلیل، بحث تامهاوک نوعی آزمون برای آینده نظم امنیتی غرب و میزان انسجام ناتو در سالهای پیش رو محسوب میشود.
