جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران (28 فوریه 2026 – تا به امروز)
از مذاکره تا جنگ: آمریکا و اسرائیل جنگی را علیه ایران آغاز کردند
ارتش اسرائیل به همراه نیروهای مسلح آمریکا در 28 فوریه 2026 عملیات نظامی "خشم حماسی" (Epic Fury) را به بهانه آنچه که توسعه برنامه هستهای توسط جمهوری اسلامی ایران خوانده میشد، علیه ایران آغاز کردند/
تهران به طور مداوم بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود با استناد به NPT (پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای) تأکید میکرد و آماده بود غنیسازی اورانیوم را متوقف کرده و تأسیسات خود را تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) قرار دهد، اما از نابودی کامل زیرساختهای خود سرباز میزد. در مقابل، آمریکا بر "صفر شدن هستهای" پافشاری میکرد.
هدف از عملیات نظامی از سوی ترامپ، از میان بردن "تهدید" ناشی از رژیم ایران اعلام شد.
آخرین دور مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو در تاریخ 26 فوریه با شکست مواجه شد و تنها چند روز بعد، دیپلماسی جای خود را به جنگ داد.
نخستین روز جنگ و کشته شدن رهبر معظم ایران
President Donald Trump shakes hands with Israel's Prime Minister Benjamin Netanyahu at the end of a news conference at Mar-a-Lago, Monday, Dec. 29, 2025, in Palm Beach, Fla. (AP Photo/Alex Brandon)
© AP Photo / Alex Brandon
عملیات "وعده صادق 4"
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران عملیات تلافیجویانه با نام "وعده صادق 4" را تأیید کرد. در جریان این حملات تلافیجویانه، اهداف نظامی آمریکا و اسرائیل که در خاک بحرین، اردن، قطر، کویت، امارات متحده عربی و عربستان سعودی قرار داشتند، مورد حمله قرار گرفتند.
Mapping Iran’s missile reach across Middle East
© Sputnik
به گزارش رسانهها، حداقل 80 درصد از موشکهای ایرانی در جریان "موج اول حملات" به سمت اسرائیل به اهداف خود اصابت کرده است. سپاه پاسداران از انهدام رادار دوربرد سامانه هشدار حمله موشکی در پایگاه نظامی آمریکا در قطر خبر داد.
تردد نفتکشها در اطراف تنگه هرمز به طور کامل متوقف شد. [هایپرلینک به بخش "کاهش کشتیرانی در تنگه هرمز و بحران نفتی"]. سپاه پاسداران دستور مسدود کردن کامل تنگه هرمز و ممنوعیت تردد نفتکشها را صادر کرد. بعداً مقامات ایرانی اعلام کردند که عبور کشتیهای کشورهای دوست از این تنگه مجاز است.
فاجعه در میناب ایران
در تاریخ 28 فوریه 2026 ، در نتیجه یک حمله موشکی، یک مدرسه ابتدایی دخترانه ویران شد که به یکی از پرطنینترین رویدادها از زمان آغاز تنشهای نظامی در منطقه تبدیل شد. دو فروند موشک کروز آمریکایی تاماهاوک به مدرسه ابتدایی "شجره طیبه" اصابت کرد. بر اساس گزارشهای مختلف، بین 168 تا 175 دانشآموز 7 تا 12 ساله و همچنین معلمانی کشته و دهها نفر دیگر زخمی شدند.
تأیید کشته شدن رهبر ایران
1 مارس، رسانههای رسمی ایران مرگ آیتالله علی خامنهای را تأیید کردند که بامداد 28 فوریه در اقامتگاه خود جان باخته است.
در کشور ایران 40 روز عزای عمومی اعلام شد. در حملات آمریکا و اسرائیل، دختر، داماد، نوه و عروس آیتالله خامنهای نیز کشته ش
سخنگوی شورای مصلحت نظام از انتخاب آیتالله علیرضا اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری خبر داد.
Ayatollah Alireza Arafi, head of Iran’s religious seminaries, member of the Guardian Council, and vice chairman of the Assembly of Experts.
© Sputnik / Maksim Bogodvid
/ گسترش درگیری
در دوم مارس 2026، ایران یک سری حملات را علیه اسرائیل و پایگاههای آمریکایی در منطقه و همچنین فرودگاه اربیل در عراق انجام داد. انفجارها در دبی، دوحه و بحرین شنیده شد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که ایران با استفاده از بیش از 700 پهپاد و چند صد فروند موشک، به 60 هدف استراتژیک و 500 مرکز نظامی آمریکا و اسرائیل حمله کرده است.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران بهطور رسمی اعلام کرد که تهران هیچ گونه مذاکرهای با آمریکا انجام نخواهد داد.
جنبش حزبالله عملیاتهای رزمی فعال خود را علیه اسرائیل از سر گرفت و اعلام کرد که این حملات "انتقام" کشته شدن رهبر معظم ایران، آیتالله علی خامنهای است. در همان روز، اسرائیل به محلههای جنوبی و حومه بیروت حمله کرد. در این حمله، محمد رعد، رئیس فراکسیون پارلمانی حزبالله کشته شد.
اسرائیل به بیروت حملات موشکی کرد. هدف، تأسیسات حزبالله بود. در این حملات 31 نفر کشته و 140 نفر زخمی شدند.
یک فروند جنگنده اف-15نیروی هوایی آمریکا در آسمان کویت سقوط کرد. رسانههای ایران مدعی شدند که این جنگنده توسط موشک ایرانی سرنگون شده است، اما آمریکا اعلام کرد که اف-15 مورد هدف "آتش دوستانه" قرار گرفته است.
حملات ایران در منطقه و استفاده از جدیدترین تسلیحات
- از 3 تا 10 مارس، سپاه پاسداران پایگاه هوایی آمریکا در بحرین را با موشک و پهپاد هدف قرار داد و همچنین به اهداف اسرائیلی از جمله: ستاد ارتش در قیصریه، اهدافی در بنی براک، پتح تیکوا، جلیل غربی، فرودگاه بن گوریون و وزارت جنگ در تلآویو حمله کرد.
- سپاه پاسداران اعلام کرد که حملات به سطح جدیدی ارتقا یافته و از موشکهای راهبردی و هایپرسونیک (قدر، عماد، فتاح، خیبرشکن) استفاده شده است. فرماندهی نیروی هوافضا اشاره کرد که از این پس، وزن کلاهکها کمتر از یک تن نخواهد بود. ایران جدیدترین موشک فوقسنگین خرمشهر-4 (با برد 2000 کیلومتر و کلاهک 1500 کیلوگرمی) را علیه اهدافی در اسرائیل به کار برد
- ایران بیست و دومین موج حملات خود را با موشکهای خرمشهر-4 و فتاح انجام داد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از انهدام رادارهای سامانه پدافند موشکی تاد در امارات و اردن و همچنین رادار افپیاس-132 در قطر خبر داد.
In this photo released by the Iranian Defense Ministry on May 25, 2023, Khorramshahr-4 missile is launched at an undisclosed location, Iran (Iranian Defense Ministry via AP)
© AP Photo
رئیسجمهور ایران اعلام کرد که کشورش در صورتی حملات به کشورهای همسایه را متوقف خواهد کرد که از خاک آنها هیچ حملهای صورت نگیرد
تغییر استراتژی ایران
نیروهای مسلح ایران در 11 مارس 2026 اعلام کردند که استراتژی جنگ با اسرائیل و آمریکا و همچنین اصول تاکتیکی حملات به اهداف مرتبط با متجاوزان در سرزمینهای کشورهای حاشیه خلیج فارس را تغییر میدهند. از این پس، حملات به صورت مستمر انجام خواهد شد و به هیچوجه در پی حملات نظامیان آمریکایی و اسرائیلی به ایران نخواهد بود.
حزبالله از آغاز عملیاتی جدید علیه اسرائیل با نام "برگهای خورده شده" خبر داد و 100 راکت از لبنان به شمال اسرائیل شلیک کرد. حزبالله و ایران این اقدام را "نخستین حمله هماهنگ" نامیدند. ایران به همراه حزبالله لبنان به بیش از 50 هدف در اسرائیل حمله کردند.
ایران آمادگی خود را برای جنگ با آمریکا به مدت بیش از 10 سال اعلام کرد: "راهحل دیپلماتیک اکنون منتفی است".
آمريکا از جديدترين فناوريها و تسليحات استفاده ميکند
- ويژگي بارز عمليات نظامي کنوني، استفاده از فناوريهاي هوش مصنوعي بوده است. به گفته سخنگوي رسمي سنتکام، پردازش اوليه دادهها به هوش مصنوعي سپرده شده تا مواردي که نياز به توجه انسانها دارد را مشخص کند. تصميمگيري در مورد انتخاب هدف و انجام حمله بر عهده انسان است.
- سنتکام آمريکا اولين استفاده از موشکهاي تهاجمي دقيقزننده PrSM (Precision Strike Missiles) را تأييد کرد. اين ساختهشده، توسعهيافته موشکهاي بالستيك ATACMS است، اما در مقايسه با نسل قبلي خود ميتواند 200 كيلومتر دورتر را هدف قرار دهد. شعاع عملياتي آن تا 500 كيلومتر است و از سكوي متحرك هيمارس پرتاب ميشود.
- اولين استفاده ديگر مربوط به ساختهشده جديدي به نام پهپاد انتحاري LUCAS است. اين پهپاد كپيبرداري از پهپاد معروف ايراني "شاهد" است. طبق اطلاعات رسانهها، هزينه هر فروند آن 35 هزار دلار است.
شكاف در جامعه جهاني در بحبوحه جنگ
واكنش روسيه ديري نپاييد: در 1 مارس (11 اسفند)، پوتين به مسعود پزشكيان، رئيسجمهور ايران، به دليل كشته شدن سيد علي خامنهاي، رهبر جمهوري اسلامي ايران، و اعضاي خانوادهاش تسليت گفت و خاطرنشان كرد كه اين قتل با نقض متهورانه تمامي هنجارهاي اخلاق انساني و حقوق بينالملل انجام شده است. پوتين همچنين موضع اصولي روسيه را در مورد لزوم توقف فوري عمليات نظامي، كنار گذاشتن روشهاي زورمدارانه براي حل مشكلات پيرامون ايران و در كل منطقه خاورميانه و بازگشت هرچه سريعتر به مسير حلوفصل سياسي-ديپلماتيك تأييد كرد.
آلمان، فرانسه و بريتانيا اعلام كردند كه در حملات به ايران دست نداشتهاند، اما حملات ايران را محكوم كردند.
ايتاليا و اسپانيا در ارزيابي خود از وضعيت، واقعبيني نشان دادند.
نخستوزير اسپانيا، سانچز: موضع دولت "نه به جنگ" است، پس از آنكه دونالد ترامپ از اسپانيا به دليل در اختيار نگذاشتن پايگاههايش براي انجام حملات به ايران ابراز نااميدي كرد.
نخستوزير ايتاليا، ملوني: در سخنراني خود در پارلمان رم، آمريكا و اسرائيل را به دليل حملات به ايران محكوم كرد. او كارزار نظامي در حال وقوع در خاورميانه را بخشي از روند رو به رشد مداخلات يكجانبهاي توصيف كرد كه "از چارچوب حقوق بينالملل فراتر ميروند".
کاهش کشتيراني در تنگه هرمز و بحران نفت
پس از حملات آمريکا و اسرائيل به ايران، کشتيراني در تنگه هرمز به شدت کاهش يافت و شرکتهاي بيمهگر با توجه به افزايش تهديدات امنيتي، شروع به افزايش حقالعمليه جنگ و بازبيني پوشش بيمهاي خود کردند. محاصره رسمي وجود ندارد، اما بازار با فلج واقعي حملونقل به دليل تهديدات امنيتي مواجه شده است.
تنگه هرمز يک راهروي راهبردي حياتي است و 30 درصد از کل حجم تجارت جهاني گاز طبيعي مايع (الانجی) و حدود 20 درصد نفت و فرآوردههاي نفتي از اين مسير تأمين ميشود. با افزايش ريسکها، بزرگترين شرکتهاي کشتيراني آلمان، ژاپن، فرانسه و ديگر کشورها تردد شناورهاي خود را از اين راهرو متوقف کردهاند.
ايران به طور رسمي اعلام کرده است که در تنگه هرمز بر حاکميت دريايي خود پافشاري ميکند. ايران با کشتيهاي عبوري مطابق پروتکل بينالمللي رفتار ميکند، اما کشتيهاي تجاري که توسط "ساير کشورها براي اهداف نظامي" استفاده ميشوند را "شناسايي" کرده و "اجازه نخواهد داد وجود داشته باشند".
ايران بعداً اعلام کرد که هر کشور عربي يا اروپايي که سفراي اسرائيل و آمريکا را از خاک خود اخراج کند، آزادي کامل و حق عبور از تنگه هرمز را دريافت خواهد کرد
گزارش تلفات درگیری
Casualties from the military operation against Iran
© Sputnik
- این درگیری منجر به تلفات سنگین انسانی و یک بحران انسانی گسترده شده است.
- بر اساس اطلاعات رسمی مقامات ایران، حداقل 1348 نفر از غیرنظامیان قربانی جنگ شدهاند و همچنین دستکم 19506 نفر دیگر مجروح شدهاند.
- عملیاتهای رزمی کشورهای همسایه را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در اسرائیل 12 نفر کشته شدهاند که از جمله آنها چهار کودک و همچنین دو سرباز در لبنان هستند. خود لبنان حداقل 687 نفر (از جمله 98 کودک و 52 زن) و سه نظامی خود را از دست داده است. در کشورهای حاشیه خلیج فارس، 24 نفر قربانی شدهاند که 11 نفر از آنها غیرنظامی و 7 نفر نظامی آمریکایی هستند. در عراق نیز 31 نفر کشته شدهاند.
- تعداد کل قربانیان مستقیم در سراسر منطقه از 2000 نفر فراتر رفته است. با این حال، فاجعه انسانی در داخل ایران حتی بزرگتر بوده است: بر اساس گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، تا 3.2 میلیون نفر مجبور به ترک خانههای خود شده و آوارگان داخلی محسوب میشوند.
ضربه به نخبگان: ایران توضیح داد که چرا مرگ لاریجانی موازنه قدرت را تغییر نخواهد داد
October 22, 2015. Speaker of the Islamic Consultative Council (parliament) of the Islamic Republic of Iran Ali Larijani during a meeting with Russian President Vladimir Putin following the 12th annual meeting of the Valdai International Discussion Club.
© Sputnik / Alexei Druzhinin
/ عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که کشته شدن علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران (17 مارس)، آسیب بحرانی به رهبری کشور وارد نخواهد کرد.
وی گفت: "نمیدانم چرا آمریکاییها و اسرائیلیها هنوز این نکته را درک نکردهاند: جمهوری اسلامی ایران دارای ساختار سیاسی قدرتمندی با نهادهای تثبیتشده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است." عراقچی همچنین به کشته شدن علی خامنهای، رهبر عالی انقلاب در 28 فوریه اشاره کرد که پس از آن سیستم به کار خود ادامه داد.
وی گفت: "نمیدانم چرا آمریکاییها و اسرائیلیها هنوز این نکته را درک نکردهاند: جمهوری اسلامی ایران دارای ساختار سیاسی قدرتمندی با نهادهای تثبیتشده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است." عراقچی همچنین به کشته شدن علی خامنهای، رهبر عالی انقلاب در 28 فوریه اشاره کرد که پس از آن سیستم به کار خود ادامه داد.
خسارتهای اقتصادی در بحبوحه درگیری با ایران
هفته اول عملیات نظامی حداقل 11.3میلیارد دلار برای بودجه آمریکا هزینه داشته است. این عمدتاً شامل هزینههای مستقیم برای مهمات است: تنها در دو روز اول، پنتاگون 5.6 میلیارد دلار سلاحهای دقیق مصرف کرد (به عنوان مثال، بمبهای هدایتشونده AGM-154 تا 836 هزار دلار برای هر قطعه قیمت دارند). ایالات متحده روزانه حدود یک میلیارد دلار برای جنگ با ایران هزینه میکند
دولت ترامپ در حال آمادهسازی برای درخواست 50 میلیارد دلار اضافی از کنگره است. با این حال، در خود کنگره وحدت نظر وجود ندارد: دموکراتها خواستار روشن شدن استراتژی هستند و بخشی از جمهوریخواهان نگران هزینههای کنترلنشده هستند. برخی در دولت بر این باورند که حتی 50 میلیارد دلار نیز برآوردی کمتر از واقع است.
بازار نفت
قیمت نفت برنت در بورس لندن در 12 مارس از 100دلار در هر بشکه فراتر رفت. این بالاترین رقم از تابستان 2024 است. دلیل آن، عملیات نظامی در خلیج فارس است: حملات به نفتکشها در سواحل عراق منجر به توقف موقت بنادر عراق و تخلیه ترمینال در عمان شد. بازار به خطر اختلال در عرضه از طریق تنگه هرمز شدیدتر از تلاشها برای تثبیت واکنش نشان میدهد (به عنوان مثال، تصمیم آژانس بینالمللی انرژی برای آزادسازی ذخایر).
افزایش قیمت طلا
در پسزمینه بیثباتی ژئوپلیتیکی، سرمایهگذاران به سمت داراییهای امن میروند. طلا رکورد تاریخی خود را شکست و به 5213 دلار در هر اونس رسید (+77٪ در مقایسه با سال قبل). به دنبال آن، نقره (تا 88.59 دلار) و پلاتین (تا 2202 دلار) نیز گران شدند. فیچ ریتینگز پیشبینی خود را برای طلا در سال 2026 به 4500 دلار در هر اونس افزایش داد و علت آن را خریدهای فعال از سوی بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران اعلام کرد.
بازگشت به ابتدا به صفحه اصلی بروید
10:23 20.03.2026
(بروز رسانی شده: 14:40 20.03.2026)
