گزارش و تحلیل

ایران در عرصه رقابت جنگهای نوپدید کوانتومی - گفتگو با محمد حسن سنگتراش

© Photo / University of Science and Technology of China کامپیوتر کوانتومی فوتونیک جیوزان
کامپیوتر کوانتومی فوتونیک جیوزان - اسپوتنیک ایران  , 1920, 25.11.2023
اشتراک
چندی قبل امیر دریادار سیاریمعاون هماهنگ کننده ارتش جمهوری اسلامی ایران، در جمع وابستگان نظامی خارجی عنوان کردند: ارتش جمهوری اسلامی ایران اصول جنگ‌های نوپدید و نامتعارف را در یک نبرد ناهمتراز برای دفاع در برابر هر دشمنی طراحی و آماده کرده است، همچنین امیر پوردستان، رئیس مرکز مطالعات راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران از تشکیل قرارگاه جنگ های نوپدید در ارتش خبر داده و گفت: این قرارگاه با دانشگاه‌های کشور ارتباط وسیع و دقیقی را برقرار کرده و حوزه های مختلف جنگ‌های نوپدید مانند کوانتوم، بیولوژیک و رادار و صوت را رصد می کند. در این زمینه گفتگو کردیم با محمد حسن سنگتراش ایده پرداز تسلیحات و پژوهشگر دفاعی-امنیتی در روابط بین الملل:
جنگ های نوپدید چیست؟
در گذشته ما شاهد نبردهای کلاسیک و متعارف به قصد ضربه زدن به قوای نظامی دشمن بودیم اما در قرن جدید جنگ های نامتقارن، جنگ های هیبریدی، جنگ های نامتعارف، جنگ نیابتی و غیره در ادبیات دفاعی و دکترین های دفاعی در کنار جنگ های متقارن و کلاسیک جای گرفته و از بعد علمی نیز تکنولوژی های نوپدید مثل هوش مصنوعی، جنگ کوانتوم، لیزر، جنگ شبکه محور، جنگ بیولوژیک، جنگ های اقلیمی با تاثیر بر لایه یونسفر و آب و هوا و غیره را داریم که سلاح های جدید و بازیگران و تکنولوژی و زیرساخت ها با اهداف رزمی مختلفی را دنبال می کند و عموما جنگ های قرن جدید که ماهیت فناورانه دارند و ترکیبی از تلاش نظامی و غیر نظامی دارند را جنگ نوپدید نام گذاری می کنند.
نظر به فرمایش امیر دریادار سیاری باید عرض کنم، جنگ نامتعارف و غيراستاندارد، تعاريف متفاوت و مفاهيم گوناگوني دارد كه از جمله آنها، استفاده از روش‌هاي نامتعارف جنگي، بهره‌گيري از ساختارهاي نامعمول جنگي، به كارگيري جنگ افزارهاي نامتداول و پيگيري اهداف نامتداول جنگي است. برخي از آموزه ‌پردازان راهبردي و نظامي بر اين باورند كه جنگ متعارف در برابر يك ارتش متعارف، به يك جنگ فرسايشي، برابر و بدون پيروز خواهند انجاميد و در برابر يك ارتش نامتعارف نيز به بن‌بست و ناتواني و شكست منجر مي‌شود. در نتيجه در تمامي حالات ممكن، بهترين آموزه، طراحي و اجراي جنگ‌هاي نامتعارف است كه بسته به وضع دشمن فرضي، بايد به شكل استفاده از روش‌هاي نامتعارف جنگي، بهره ‌گيري از ساختارهاي نامعمول جنگي، به كارگيري جنگ‌افزارهاي نامتداول يا پيگيري اهداف نامتداول جنگي و مانند آنها انجام پذيرد که در فرمایش امیر دریادار سیاری بر این شیوه جنگی با ابزارهای نوپدید اشاره شده است و به تبع آن یک قرارگاه در ارتش تعریف شد که در تعامل با دانشگاه های کشور ظرفیت های حوزه های مختلف را بررسی و در کنار تحقیق و پژوهش به سمت ساخت تسلیحات و ابزارهای این دکترین گام برداشته شود.

در سخنان امیر پوردستان به بحث کوانتوم اشاره شد، کوانتوم چه جایگاهی در بحث دفاعی دارد؟
کوانتوم در مرحله دومین انقلاب خودش هست و باید گفت اولین انقلاب کوانتومی فناوری هایی را به ارمغان آورد که امروزه برای ما آشنا هستند، مانند انرژی هسته ای، نیمه هادی ها، لیزرها، تصویربرداری مغناطیسی، فناوری های ارتباطی مدرن یا دوربین های دیجیتال و غیره اما امروزه دومین انقلاب کوانتومی با دستکاری و کنترل سیستم‌های کوانتومی منفرد (مانند اتم‌ها، یون‌ها، الکترون‌ها، فوتون‌ها، مولکول‌ها یا شبه ذرات مختلف) شناخته و مشخص می‌شود به طور قابل توجهی قابلیت اندازه گیری، سنجش، دقت و قدرت محاسباتی و کارایی فناوری نظامی فعلی و آینده را افزایش می دهد و کاربردهای نظامی خاص فناوری کوانتومی برای حوزه‌های جنگی مختلف مانند زمین، هوا، فضا، الکترونیک، جنگ سایبری و زیر آب، هوشمند سازی، نظارت، شناسایی و اکتساب هدف و غیره کارایی دارد و پتانسیل تغییر رفتار جنگ و نتایج نبردها و تعریف دکترین های جدید رزمی را دارد، البته باید توجه داشت فناوری های کوانتوم دو منظوره بوده و بخشی از آن برای شاخه نظامی جذابیت دارد، اما بخش دیگر آن برای مصارف غیر نظامی و ایجاد یک سبک زندگی جدید لحاظ می شود.
آیا دانش کوانتوم منجر به ساخت سلاح های جدید می شود؟
کوانتوم سرعت تحلیل داده ها را تغییر می دهد و کامپیوترها و بردهای کوانتومی بر مبنای کیوبیت فعالیت می کنند که می توانند مکمل کامپیوترهای فعلی باشند و بخشی از فیزیک کوانتوم نیز به بحث فتون اشاره دارد که می شود بر مبنای آن رادارهای کوانتومی را تعریف کرد و امواج فتونی یا به تعبیری الکترومغناطیسی، جایگزین امواج رادیویی برای کشف پرنده های دشمن و غیره شوند، سرعت ارسال و انتقال داده ها در این سامانه ها بسیار بالاتر از رادارهای معمولی است و حتی برای بحث درگیری نیز می توان از پدافند لیزری استفاده کرد، در هر صورت با ساخت رادارهای کوانتومی، مفهوم پرنده های رادارگریز از بین می رود و شناسایی این مدل پرنده ها به راحتی امکان پذیر است.
آیا سامانه "کوانتومی" می‌تواند امنیت ارتباطات را تأمین کند؟
آیا ایران ظرفیت ساخت چنین سلاح هایی را دارد؟
پیش رو این حرکت در ایران شهید بزرگوار فخری زاده بودند که توسط رژیم اسرائیل ترور شدند، اساسا شهید فخری زاده دانشمند مجاهدی بودند که در بحث جنگهای نوپدید در حوزه های مختلف فعال بودند به عنوان مثال در زمان شیوع کرونا نیز ایشان پیش قدم ساخت واکسن بودند که واکسن فخرا به نام ایشان ماندگار شد، امروز نیز نهضت و حرکتی که ایشان پایه گذاری کردند توسط دانشمندان و دانشجویان ایرانی ادامه دارد، بخشی از سرریز این دانش ساخت توپ های لیزری ظهیر و ساتب بود که در وزارت دفاع مشغول ارزیابی تا رسیدن به محصول نهایی هست، اما در کنار ظرفیت های داخلی، می توان مشارکت خارجی را نیز دنبال کرد و به جهت کم کردن هزینه ها با کشورهای دوست مانند چین و روسیه تعامل و تحقیقات مشترک را دنبال کرد.
نوار خبری
0
loader
بحث و گفتگو
Заголовок открываемого материала