روایتی که غرب را غافلگیر کرد/ آیا ایران به فناوری ازدحام هوشمند پهپادی دست یافته است؟
© telegram ir_sputnik
/ اشتراک
گزارش خلبان آمریکایی که مدعی شده هنگام عملیات بر فراز ایران، گروهی از پهپادها را در آرایشی شبیه "عروس دریایی" مشاهده کرده و بازتاب گسترده آن در رسانههای غربی و محافل تخصصی دفاعی نشان میدهد که سطح بلوغ معماری عملیاتی این سامانهها فراتر از محاسبات نهادهای نظامی و امنیتی دشمنان ایران است.
در سالهای گذشته، تمرکز تحلیلگران غربی عمدتاً بر افزایش کمّی پهپادهای ایرانی و توسعه برد و قدرت تهاجمی آنها بود. اما گزارش اخیر، حتی اگر تمام جزئیات آن بعدها نیازمند راستیآزمایی باشد، بحث را به سطحی متفاوت منتقل میکند و اینکه آیا ایران وارد عصر پهپادهای هوشمند شبکهای شده است؟
نکته قابل توجه این است که شاید این روایت هنوز از هیچ طرفی به عنوان یک واقعیت قطعی تأیید نشده، اما بخش عمده تحلیلهای منتشرشده بر یک فرض مشترک استوار است. اینکه اگر چنین آرایشی واقعاً وجود داشته باشد، ایران موفق شده بخشی از فناوریهای پیچیده "عملیات گروهی و ارتباطات مش" و تصمیمگیری غیرمتمرکز را عملیاتی کند. این فناوریها تا همین چند سال پیش عمدتاً در انحصار قدرتهای بزرگ نظامی مانند آمریکا و چین تصور میشد.
باید توجه داشت که اهمیت این موضوع مثلا در ظاهر غیرمعمول آرایش پهپادها نیست، بلکه در فلسفه عملیاتی آن در حالیکه بسیاری از فرماندهان هوا-فضا و پهپادی ایران طی دو جنگ 12 روزه و رمضان توسط دشمن اسرائیلی و آمریکایی به شهادت رسیدند، نهفته است.
نوع عملیاتهای نظامی ایران نشان داد که در جنگهای مدرن، برتری دیگر صرفاً با داشتن پیشرفتهترین جنگنده یا گرانترین موشک به دست نمیآید، بلکه توانایی ایجاد شبکهای از سامانههای ارزان، متعدد و هماهنگ میتواند هزینه عملیات دشمن را به شکل چشمگیری افزایش دهد. اگر هر پهپاد بتواند ضمن حفظ ارتباط با سایر اعضای گروه، بدون وابستگی کامل به یک مرکز فرماندهی عمل کند، نابودی یک یا چند پهپاد عملاً تأثیر تعیینکنندهای بر ادامه مأموریت نخواهد داشت. این همان ویژگیای است که میتواند نقطه عطف نسل جدید جنگهای هوایی میدانند.
ایران طی سالهای اخیر، به جای رقابت مستقیم در ساخت جنگندههای پیشرفته، سرمایهگذاری خود را بر سامانههای نامتقارن و کمهزینه متمرکز کرده که میتوانند با اشباع پدافند هوایی، ایجاد اهداف متعدد و تحمیل هزینههای سنگین، برتری فناوری دشمن را تا حدی خنثی کنند.
اکنون با روایت خلبان آمریکایی از پهپادهای ایرانی محافل غربی نسبت به توانمندی پهپادی ایران در برابر علامت سوال جدید قرار خواهند گرفت و طبیعتا به دنبال شواهد عملیاتی بیشتری خواهند بود تا دریابند سطح پیچیدگی و هوشمندی این پهپادها تا کجا پیش رفته است.
به همین دلیل، صرفنظر از اینکه روایت "آرایش عروس دریایی" پهپادهای ایران در آینده به طور کامل تأیید یا رد شود، نفس تبدیل شدن آن به موضوعی جدی در رسانهها و محافل تخصصی غربی، خود نشانهای از تغییر نگاه به توانمندیهای نظامی ایران است. این تغییر نگاه، شاید مهمترین دستاورد راهبردی ایران در عرصه جنگهای نوین باشد.
در سالهای گذشته، تمرکز تحلیلگران غربی عمدتاً بر افزایش کمّی پهپادهای ایرانی و توسعه برد و قدرت تهاجمی آنها بود. اما گزارش اخیر، حتی اگر تمام جزئیات آن بعدها نیازمند راستیآزمایی باشد، بحث را به سطحی متفاوت منتقل میکند و اینکه آیا ایران وارد عصر پهپادهای هوشمند شبکهای شده است؟
نکته قابل توجه این است که شاید این روایت هنوز از هیچ طرفی به عنوان یک واقعیت قطعی تأیید نشده، اما بخش عمده تحلیلهای منتشرشده بر یک فرض مشترک استوار است. اینکه اگر چنین آرایشی واقعاً وجود داشته باشد، ایران موفق شده بخشی از فناوریهای پیچیده "عملیات گروهی و ارتباطات مش" و تصمیمگیری غیرمتمرکز را عملیاتی کند. این فناوریها تا همین چند سال پیش عمدتاً در انحصار قدرتهای بزرگ نظامی مانند آمریکا و چین تصور میشد.
باید توجه داشت که اهمیت این موضوع مثلا در ظاهر غیرمعمول آرایش پهپادها نیست، بلکه در فلسفه عملیاتی آن در حالیکه بسیاری از فرماندهان هوا-فضا و پهپادی ایران طی دو جنگ 12 روزه و رمضان توسط دشمن اسرائیلی و آمریکایی به شهادت رسیدند، نهفته است.
نوع عملیاتهای نظامی ایران نشان داد که در جنگهای مدرن، برتری دیگر صرفاً با داشتن پیشرفتهترین جنگنده یا گرانترین موشک به دست نمیآید، بلکه توانایی ایجاد شبکهای از سامانههای ارزان، متعدد و هماهنگ میتواند هزینه عملیات دشمن را به شکل چشمگیری افزایش دهد. اگر هر پهپاد بتواند ضمن حفظ ارتباط با سایر اعضای گروه، بدون وابستگی کامل به یک مرکز فرماندهی عمل کند، نابودی یک یا چند پهپاد عملاً تأثیر تعیینکنندهای بر ادامه مأموریت نخواهد داشت. این همان ویژگیای است که میتواند نقطه عطف نسل جدید جنگهای هوایی میدانند.
ایران طی سالهای اخیر، به جای رقابت مستقیم در ساخت جنگندههای پیشرفته، سرمایهگذاری خود را بر سامانههای نامتقارن و کمهزینه متمرکز کرده که میتوانند با اشباع پدافند هوایی، ایجاد اهداف متعدد و تحمیل هزینههای سنگین، برتری فناوری دشمن را تا حدی خنثی کنند.
اکنون با روایت خلبان آمریکایی از پهپادهای ایرانی محافل غربی نسبت به توانمندی پهپادی ایران در برابر علامت سوال جدید قرار خواهند گرفت و طبیعتا به دنبال شواهد عملیاتی بیشتری خواهند بود تا دریابند سطح پیچیدگی و هوشمندی این پهپادها تا کجا پیش رفته است.
به همین دلیل، صرفنظر از اینکه روایت "آرایش عروس دریایی" پهپادهای ایران در آینده به طور کامل تأیید یا رد شود، نفس تبدیل شدن آن به موضوعی جدی در رسانهها و محافل تخصصی غربی، خود نشانهای از تغییر نگاه به توانمندیهای نظامی ایران است. این تغییر نگاه، شاید مهمترین دستاورد راهبردی ایران در عرصه جنگهای نوین باشد.
