گزارش و تحلیل

نقش روسیه و چین در توافق تهران–واشنگتن گویای تغییر معماری قدرت در خاورمیانه

© Fotolia / Mark Rubensنقش روسیه و چین در توافق تهران–واشنگتن گویای تغییر معماری قدرت در خاورمیانه
نقش روسیه و چین در توافق تهران–واشنگتن گویای تغییر معماری قدرت در خاورمیانه - اسپوتنیک ایران  , 1920, 15.06.2026
اشتراک
نتیجه‌گیری درباره پایان نفوذ آمریکا یا جایگزینی آن با روسیه و چین زودهنگام خواهد بود.
توافق تازه میان ایران و آمریکا نشانه‌ای از تغییر تدریجی معماری قدرت در خاورمیانه است. تشکر مستقیم دونالد ترامپ از ولادیمیر پوتین و اشاره او به نقش چین در تسهیل روند توافق، نشان می‌دهد که پرونده‌های امنیتی منطقه دیگر صرفاً در چارچوب هژمونی آمریکا مدیریت نمی‌شوند و بازیگران اوراسیایی به بخشی از معادله تبدیل شده‌اند.
در کوتاه‌مدت، بزرگ‌ترین دستاورد روسیه و چین از این توافق، تثبیت جایگاه خود به‌عنوان لابی‌گرهای معتبر در بحران‌های خاورمیانه است. طی سال‌های اخیر، مسکو با امضای پیمان مشارکت راهبردی با ایران و پکن با توسعه شبکه اقتصادی و انرژی خود در منطقه، تلاش کرده‌اند خود را از جایگاه بازیگران حاشیه‌ای به بازیگران تعیین‌کننده ارتقا دهند.
اکنون نیز حضور نام روسیه و چین در فرآیند شکل‌گیری توافق تهران–واشنگتن، این پیام را به کشورهای منطقه منتقل می‌کند که برای حل بحران‌های بزرگ دیگر تنها یک مسیر از واشنگتن عبور نمی‌کند.
با این حال، نتیجه‌گیری درباره پایان نفوذ آمریکا یا جایگزینی آن با روسیه و چین زودهنگام خواهد بود. واقعیت این است که توافق اخیر همچنان تحت رهبری سیاسی واشنگتن شکل گرفته و ابزارهای اصلی تضمین اجرای آن از رفع تحریم‌ها گرفته تا بازگشایی تنگه هرمز و ترتیبات امنیتی منطقه در اختیار ایالات متحده است.
حتی رسانه‌های غربی نیز تأکید دارند که بخش عمده مفاد توافق و مذاکرات آتی درباره برنامه هسته‌ای ایران بدون نقش فعال آمریکا قابل تحقق نیست.
بنابراین، نزدیک‌ترین ارزیابی به واقعیت این است که آمریکا جایگاه خود را به‌عنوان مهم‌ترین قدرت امنیتی خاورمیانه از دست نداده، اما انحصار آن شکسته شده است. اگر در دهه‌های گذشته واشنگتن خود را تنها ضامن امنیت منطقه می‌دانست، اکنون شاهد شکل‌گیری یک الگوی چندقطبی هستیم که در آن روسیه و چین به بازیگران اثرگذار در مدیریت بحران‌ها تبدیل شده‌اند. این امر نشانه‌ای از پایان دوران تک‌قطبی در خاورمیانه و آغاز رقابت قدرت‌های بزرگ بر سر نقش‌آفرینی در نظم جدید منطقه‌ای است.
نوار خبری
0
loader
بحث و گفتگو
Заголовок открываемого материала