ایران معادله برتری هوایی آمریکا در خلیج فارس را تغییر داده است
© telegram ir_sputnik
/ اشتراک
آرش مرزبانمهر، کارشناس ارشد مسائل امنیتی مرکز تحلیلی نظامی مشکات به اسپوتنیک چنین گفت:
بهطور کلی، بقاپذیری یکی از مهمترین مؤلفهها برای هر پلتفرم رزمی در هوا، زمین و دریا به شمار میرود. به همین دلیل، در طول زمان روشهای گوناگونی برای حفاظت از این پلتفرمها در محیط عملیاتی ویژه خود توسعه یافتهاند. برای مثال، خودروهای زرهی به سامانههای دفاع فعال مجهز میشوند و جنگندهها از تجهیزات هشدار تقرب موشک، چف و فلر استفاده میکنند. بالگردها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و به سامانههایی مانند فریبدهندههای راداری-لیزری و جنگالی مجهز میشوند.
مرزبانمهر در ادامه گفت: با این حال، در سالهای اخیر معادله بقاپذیری بسیاری از سامانههای رزمی دستخوش تحول اساسی شده است. ظهور و گسترش استفاده از انواع پهپادها، بهویژه پهپادهای FPV، بسیاری از روشهای حفاظتی سنتی را با چالش مواجه کرده است. این واقعیتی است که بهصورت روزانه در اوکراین و عملیاتهای اخیر حزبالله لبنان علیه اسرائیل مشاهده میشود. این تسلیحات به دلیل هزینه پایین، سادگی تولید و امکان بهکارگیری در تعداد انبوه، تهدیدی جدی برای سامانههای رزمی متعارف محسوب میشوند. در برخی موارد، ظهور چنین تهدیداتی حتی موجب بازنگری اساسی یا لغو کامل برنامههای توسعه تانکها و بالگردهای تهاجمی در کشورهای مختلف شده است.
این کارشناس تصریح کرد: در مورد خاص سقوط بالگرد آمریکایی بر اثر برخورد یک پهپاد ایرانی نیز نکات قابل توجهی وجود دارد. ارتش ایالات متحده سالهاست بر استفاده از تسلیحات دورایستا تأکید دارد تا پلتفرمهای رزمی بتوانند خارج از برد آتش مستقیم دشمن عمل کنند. با این حال، برخی پهپادهای نسل جدید ایرانی که حتی FPV نیستند، توانایی درگیری با اهداف هواپایه را نیز به دست آوردهاند.
وی تصریح کرد، برخلاف پهپادهای انتحاری متعارف که عمدتاً بر هدایت اینرسیایی و ماهوارهای متکی هستند، این پهپادها از سامانههای اپتیکی برای مشاهده محیط استفاده کرده و ارتباط خود را با اپراتور حفظ میکنند. در نتیجه، در صورت شناسایی یک هدف متخاصم، اپراتور قادر است حتی علیه اهداف متحرک نیز اقدام کند.
مرزبانمهر افزود، هنوز مشخص نیست در این رویارویی دقیقاً از چه سامانهای استفاده شده است، اما پهپادهایی مانند شاهد-236 و شاهد-237 از چنین قابلیتهایی برخوردار هستند. افزون بر این، تسلیحاتی نظیر شاهد-358 و شاهد-359 نیز در مرز میان پهپادها و موشکها قرار میگیرند؛ سامانههایی که میتوان آنها را نوعی مهمات پرسهزن دانست.
مرزبانمهر در ادامه گفت: با این حال، در سالهای اخیر معادله بقاپذیری بسیاری از سامانههای رزمی دستخوش تحول اساسی شده است. ظهور و گسترش استفاده از انواع پهپادها، بهویژه پهپادهای FPV، بسیاری از روشهای حفاظتی سنتی را با چالش مواجه کرده است. این واقعیتی است که بهصورت روزانه در اوکراین و عملیاتهای اخیر حزبالله لبنان علیه اسرائیل مشاهده میشود. این تسلیحات به دلیل هزینه پایین، سادگی تولید و امکان بهکارگیری در تعداد انبوه، تهدیدی جدی برای سامانههای رزمی متعارف محسوب میشوند. در برخی موارد، ظهور چنین تهدیداتی حتی موجب بازنگری اساسی یا لغو کامل برنامههای توسعه تانکها و بالگردهای تهاجمی در کشورهای مختلف شده است.
این کارشناس تصریح کرد: در مورد خاص سقوط بالگرد آمریکایی بر اثر برخورد یک پهپاد ایرانی نیز نکات قابل توجهی وجود دارد. ارتش ایالات متحده سالهاست بر استفاده از تسلیحات دورایستا تأکید دارد تا پلتفرمهای رزمی بتوانند خارج از برد آتش مستقیم دشمن عمل کنند. با این حال، برخی پهپادهای نسل جدید ایرانی که حتی FPV نیستند، توانایی درگیری با اهداف هواپایه را نیز به دست آوردهاند.
وی تصریح کرد، برخلاف پهپادهای انتحاری متعارف که عمدتاً بر هدایت اینرسیایی و ماهوارهای متکی هستند، این پهپادها از سامانههای اپتیکی برای مشاهده محیط استفاده کرده و ارتباط خود را با اپراتور حفظ میکنند. در نتیجه، در صورت شناسایی یک هدف متخاصم، اپراتور قادر است حتی علیه اهداف متحرک نیز اقدام کند.
مرزبانمهر افزود، هنوز مشخص نیست در این رویارویی دقیقاً از چه سامانهای استفاده شده است، اما پهپادهایی مانند شاهد-236 و شاهد-237 از چنین قابلیتهایی برخوردار هستند. افزون بر این، تسلیحاتی نظیر شاهد-358 و شاهد-359 نیز در مرز میان پهپادها و موشکها قرار میگیرند؛ سامانههایی که میتوان آنها را نوعی مهمات پرسهزن دانست.
مرزبانمهر در پایان گفت: در صورت تشدید تنشها در خلیج فارس، ایالات متحده حساب ویژهای روی ناوگان بالگردی خود برای مقابله با قایقهای تندرو ایرانی باز کرده است. اما حضور پهپادهایی با برد عملیاتی قابل توجه میتواند محیط هوایی منطقه را به شکل محسوسی ناامنتر کند. این مسئله بهویژه در مناطق ساحلی اهمیت دارد، زیرا بالگردها امکان بهرهگیری از عوارض طبیعی برای اختفا و پوشش را ندارند.
البته دامنه تأثیر این تسلیحات عمدتاً به هواگردهای کمسرعت یا دارای مانورپذیری محدود، مانند بالگردها، هواپیماهای ترابری و سایر پهپادها مربوط میشود. با این وجود، برد، ارتفاع عملیاتی و مداومت پروازی بالاتر آنها در مقایسه با بسیاری از سامانههای پدافندی سنتی و موشکهای ضدزره، چالش مقابله با آنها را پیچیدهتر کرده است.
البته دامنه تأثیر این تسلیحات عمدتاً به هواگردهای کمسرعت یا دارای مانورپذیری محدود، مانند بالگردها، هواپیماهای ترابری و سایر پهپادها مربوط میشود. با این وجود، برد، ارتفاع عملیاتی و مداومت پروازی بالاتر آنها در مقایسه با بسیاری از سامانههای پدافندی سنتی و موشکهای ضدزره، چالش مقابله با آنها را پیچیدهتر کرده است.
