https://spnfa.ir/20260422/از-کودتا-تا-بحران-هستهای-داستان-پرتنش-تهرانواشنگتن-29086423.html
از کودتا تا بحران هستهای/ داستان پرتنش تهران–واشنگتن
از کودتا تا بحران هستهای/ داستان پرتنش تهران–واشنگتن
اسپوتنیک ایران
دکتر وحید حسینزاده عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس در گفتوگو با اسپوتنیک گفت، تنش میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا را باید در بستری پیچیده از... 22.04.2026, اسپوتنیک ایران
2026-04-22T16:39+0430
2026-04-22T16:39+0430
2026-04-22T16:39+0430
گزارش و تحلیل
سیاسی
https://cdn1.img.spnfa.ir/img/07ea/04/0f/29026104_0:100:3072:1828_1920x0_80_0_0_1ab4aa80f8ab0744f6d6c6f04f0ae352.jpg
یکی از مهمترین نقاط عطف در این رابطه، کودتای 28 مرداد 1332 است که طی آن دولت ملی محمد مصدق با دخالت آژانس مرکزی اطلاعات امریکا (CIA) و همکاری سرویس اطلاعاتی بریتانیا (MI6) سرنگون شد.این رویداد ضمن اینکه بهعنوان نمونهای از مداخله خارجی در حافظه تاریخی ایران باقی مانده، مبنایی برای شکلگیری بیاعتمادی عمیق نسبت به سیاستهای آمریکا نیز فراهم کرده است.وی در ادامه افزود، پس از انقلاب اسلامی در ایران، این بیاعتمادی با تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی ایران تشدید شد. جمهوری اسلامی با تأکید بر استقلال و نفی سلطه خارجی، خود را در تقابل با نظم منطقهای مورد نظر آمریکا تعریف کرد. از منظر برخی رویکردهای انتقادی، این وضعیت را میتوان در چارچوب "استعمار نو" تحلیل کرد. در این چارچوب آمریکا از طریق شبکهای از ائتلافهای امنیتی، حضور نظامی و نفوذ اقتصادی در پی حفظ برتری خود در منطقه است، در حالی که ایران در تلاش است از این ساختار فاصله بگیرد.وی تصريح کرد، پیچیدگی این تنش زمانی بیشتر آشکار میشود که به معادلات چندلایه خاورمیانه توجه کنیم. در این میان، یکی از ارکان کلیدی نظم منطقهای مورد نظر آمریکا، امنیت و برتری اسرائیل است.حمایت راهبردی واشنگتن از اسرائیل و تلاش برای ادغام آن در ترتیبات امنیتی منطقه، یکی از نقاط اصلی اختلاف با ایران به شمار میرود، چراکه ایران مشروعیت این نظم را به چالش میکشد و خود را در جبههای مخالف تعریف میکند.در سطح بینالمللی نیز، موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران و نگرانی از اشاعه سلاحهای هستهای به یکی از محورهای اصلی تنش تبدیل شده است. با این حال، در برخی تحلیلها این مسئله فراتر از یک دغدغه صرفاً امنیتی تلقی شده و بهعنوان ابزاری برای مهار نقش منطقهای ایران و محدودسازی استقلال راهبردی آن تفسیر میشود.حسین زاده در پایان خاطرنشان کرد، تنش ایران و آمریکا را نمیتوان به یک عامل تقلیل داد. این تنش محصول تعامل پیچیدهای از تاریخ مداخله، رقابت بر سر نظم منطقهای، اختلافات ایدئولوژیک و معادلات امنیتی جهانی است و حلوفصل آن نیز به همان اندازه پیچیده و چندبعدی خواهد بود.
اسپوتنیک ایران
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
اسپوتنیک ایران
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
خبرها
fa_FA
اسپوتنیک ایران
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
اسپوتنیک ایران
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
سیاسی
از کودتا تا بحران هستهای/ داستان پرتنش تهران–واشنگتن
دکتر وحید حسینزاده عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس در گفتوگو با اسپوتنیک گفت، تنش میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا را باید در بستری پیچیده از عوامل تاریخی، منطقهای و بینالمللی تحلیل کرد. در این بستر رقابتهای ژئوپلیتیک، اختلافات ایدئولوژیک و تجربههای تاریخی درهمتنیده شدهاند.
یکی از مهمترین نقاط عطف در این رابطه، کودتای 28 مرداد 1332 است که طی آن دولت ملی محمد مصدق با دخالت آژانس مرکزی اطلاعات امریکا (CIA) و همکاری سرویس اطلاعاتی بریتانیا (MI6) سرنگون شد.
این رویداد ضمن اینکه بهعنوان نمونهای از مداخله خارجی در حافظه تاریخی ایران باقی مانده، مبنایی برای شکلگیری بیاعتمادی عمیق نسبت به سیاستهای آمریکا نیز فراهم کرده است.
وی در ادامه افزود، پس از انقلاب اسلامی در ایران، این بیاعتمادی با تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی ایران تشدید شد. جمهوری اسلامی با تأکید بر استقلال و نفی سلطه خارجی، خود را در تقابل با نظم منطقهای مورد نظر آمریکا تعریف کرد. از منظر برخی رویکردهای انتقادی، این وضعیت را میتوان در چارچوب "استعمار نو" تحلیل کرد. در این چارچوب آمریکا از طریق شبکهای از ائتلافهای امنیتی، حضور نظامی و نفوذ اقتصادی در پی حفظ برتری خود در منطقه است، در حالی که ایران در تلاش است از این ساختار فاصله بگیرد.
وی تصريح کرد، پیچیدگی این تنش زمانی بیشتر آشکار میشود که به معادلات چندلایه خاورمیانه توجه کنیم. در این میان، یکی از ارکان کلیدی نظم منطقهای مورد نظر آمریکا، امنیت و برتری اسرائیل است.
حمایت راهبردی واشنگتن از اسرائیل و تلاش برای ادغام آن در ترتیبات امنیتی منطقه، یکی از نقاط اصلی اختلاف با ایران به شمار میرود، چراکه ایران مشروعیت این نظم را به چالش میکشد و خود را در جبههای مخالف تعریف میکند.
در سطح بینالمللی نیز، موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران و نگرانی از اشاعه سلاحهای هستهای به یکی از محورهای اصلی تنش تبدیل شده است. با این حال، در برخی تحلیلها این مسئله فراتر از یک دغدغه صرفاً امنیتی تلقی شده و بهعنوان ابزاری برای مهار نقش منطقهای ایران و محدودسازی استقلال راهبردی آن تفسیر میشود.
حسین زاده در پایان خاطرنشان کرد، تنش ایران و آمریکا را نمیتوان به یک عامل تقلیل داد. این تنش محصول تعامل پیچیدهای از تاریخ مداخله، رقابت بر سر نظم منطقهای، اختلافات ایدئولوژیک و معادلات امنیتی جهانی است و حلوفصل آن نیز به همان اندازه پیچیده و چندبعدی خواهد بود.
