https://spnfa.ir/20260320/بقایی-به-اسپوتنیک--این-جنگ-نشانگر-خیانت-آمریکا-به-دیپلماسی-است--ویدیو-28756021.html
بقایی به اسپوتنیک: این جنگ نشانگر خیانت آمریکا به دیپلماسی است + ویدیو
بقایی به اسپوتنیک: این جنگ نشانگر خیانت آمریکا به دیپلماسی است + ویدیو
اسپوتنیک ایران
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفتگوی اختصاصی با مارینا شعلان، خبرنگار اسپوتنیک ایران به سوالاتی در خصوص جبهه دیپلماتیک ایران در... 20.03.2026, اسپوتنیک ایران
2026-03-20T19:30+0330
2026-03-20T19:30+0330
2026-03-20T23:15+0330
گزارش و تحلیل
ایران
https://cdn1.img.spnfa.ir/img/07ea/03/05/28390487_0:42:800:492_1920x0_80_0_0_04d16f631f447bc6277f34c2008f75da.jpg
اسپوتنیک - تجاوز نظامی علیه ایران تقریبا بیست روز ادامه دارد، آیا در این مدت پیام خاصی از طرف آمریکا در مورد مذاکره و آتش بس دریافت کرده اید؟بقایی - خیر شما می دانید که ما در یک روند دیپلماتیک بودیم و در حال مذاکره بودیم و برای دومین بار در این نه ماه در حالی که مشغول مذاکره با آمریکا بودیم، ایالات متحده به ایران حمله کرد. معنای این اتفاق چیست؟ این است که آمریکا اساساً به دیپلماسی، مذاکره و گفتگو باور ندارد. آمریکا فقط به دنبال تحمیل یک سویه خواسته های خودش هست و این جنگ هم نشانگر خیانت آمریکا به دیپلماسی است و هم نشانه تبعیت آنها از خواسته های اسرائیل هست و در واقع مردم آمریکا باید متوجه بشوند که دولت آنها جنگی را علیه یک کشور تمدنی تحمیل کرده، جنگی که آثار و پیامدهای آن هم بر منطقه و هم بر کل جامعه بین المللی می باشد.اسپوتنیک - شما به دیپلماسی اشاره فرمودید، در شرایط فعلی که مناطق مسکونی از مدرسه تا بیمارستان ها بمباران می شوند، به نظر شما با شرایط موجود، جایی برای دیپلماسی در جمهوری اسلامی وجود دارد؟بقایی - در مورد این سوال شما باز هم من شما را به سابقه این موضوع ارجاع می دهم. ما در حدود یک سال گذشته دو بار روند دیپلماسی را با آمریکا شروع کردیم و هر دو بار به مراحل خوبی رسیده بودیم. شما خاطرتان هست که آقای بوسعیدی، وزیر خارجه عمان یک روز بعد از آخرین دور مذاکرات در ژنو اعلام کرد که مذاکرات پیشرفت خوبی داشته. significant progress حتما شنیدید که مشاور شورای عالی امنیت ملی انگلیس اعلام کرد که مذاکرات ایران و آمریکا روند خوبی را طی کرده و ابراز تعجب کرد که چطور آمریکا مذاکرات را تخریب کرد و وارد جنگ با ایران شد. من می خواهم از این استفاده بکنم که در حال حاضر در شرایطی که چنین جنگ بی رحمانه ای رو علیه ملت ما شروع کردند ما همه تمرکزمان بر دفاع از کشورمان هست.اسپوتنیک - در این شرایط با توجه به چندین اظهار نظر مقامات جمهوری اسلامی و به ویژه آقای محسن رضایی که ایران خواستار غرامت از آمریکا در ازای این خسارت ها و ویرانی هایی که در واقع در ایران انجام می دهند و خروج نیروهای آمریکایی از کل منطقه خلیج فارس است، آیا خواسته های جمهوری اسلامی برای پایان دادن به این جنگ تغییر کرده است یا خیر؟بقایی - درخواست و غرامت از متجاوزان یک خواسته کاملا معقول و حقوقی است. این جنگ یک جنگ تجاوزکارانه است unjust war, act of aggression بنابراین طرف هایی که این جنگ را علیه ملت ما شروع کردند دارای مسئولیت بین المللی هستند و موظف به جبران خسارت هستند. این یک و دوم در مورد حضور نیروهای آمریکایی در منطقه فکر می کنم در حال حاضر همه منطقه، مردم منطقه، دولتهای منطقه به خوبی متوجه شدند که حضور نظامی آمریکا در منطقه نه تنها امنیتساز نیست، نه تنها ایجادکننده ثبات نیست، بلکه مسبب ناامنی و بیثباتی در منطقه است. فکر میکنم که مردم منطقه خودشان دیگر خواستار ادامه حضور نیروهای آمریکایی در منطقه نباشند، به خاطر اینکه میدانند که همه این ناامنی ناشی از حضور پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه و سوءاستفاده از خاک آنها برای حمله به یک کشور اسلامی بوده است.اسپوتنیک - طی این سه هفته میبینیم که جمهوری اسلامی ایران به این تجاوز و به این بهاصطلاح اقدام نظامی آمریکا پاسخ های نظامی بسیار کوبنده ای میدهد و میبینیم که خیلی از رادارها و سیستمهای نظامی آمریکا در منطقه، یعنی آنهایی که در کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دارند را یا از بین میبرد یا ضربات بسیار سنگینی به آنها وارد میکند. در شرایط کنونی اقدام بعدی جمهوری اسلامی در این درگیری نظامی چیست؟ منظورم این است که آیا ایران در پاسخ به این تجاوز نظامی تمام توانمندیهای نظامی آمریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس را نابود میکند یا خیر؟بقایی - آمریکا دچار یک سوءمحاسبه راهبردی شد و خودش را درگیر یک جنگ تجاوزکارانه علیه ملتی کرد که میهندوست هستند و به شدت نسبت به مداخله خارجی حساس هستند. نیروهای نظامی ما در دفاع از خودشان در چارچوب حقوق بینالملل بشردوستانه از هیچ اقدامی فروگذار نمیکنند. ما شرافتمندانه میجنگیم، ما برخلاف آمریکا که در همان روز نخست حمله مدرسه ابتدایی میناب را با ۱۷۵ انسان بیگناه مورد حمله قرار داد، فقط اهداف نظامی و همه داراییهای متعلق به آمریکا که مورد سوءاستفاده علیه ایران قرار میگیرد و برای تجاوز علیه ایران استفاده میشود را مورد حمله قرار میدهیم. فکر میکنم که این جنگ فقط دفاع از ایران نیست، بلکه دفاع ایران از منطقه، از انسانیت و از حقوق بینالملل است.شما تصور بفرمایید که آمریکا و وزیر جنگ این کشور صراحتاً اعلام میکند که به هیچیک از قواعد بینالمللی پایبند نیست، no rule of engagement، میگوید no mercy no quarters. این عبارات یعنی اعلام قصد و نیت آمریکا برای ارتکاب جنایت جنگی. این یعنی که ما داریم برمیگردیم به دنیای قبل از جنگ جهانی دوم. در نظر داشته باشید که حتی آلمان نازی وقتی که حمله میکرد به کشتیهای انگلیسی یا سایر کشورها، حتماً عملیات امداد و نجات را انجام میداد و به کشتیشکستهها کمک میکرد، اما وقتی به ناو دنا حمله کردند، فرسنگها دور از منطقه جنگی، اجازه ندادند عملیات امداد و نجات انجام شود و وزیر جنگ آمریکا صراحتا اعلام کرد به رئیسجمهورشان که It's more fun if we torpedoed it، یعنی برای سرگرمی انسانها را بکشند و مرتکب یک اقدام جنایت جنگی بشوند. این یعنی که جنگی که آمریکا و اسرائیل علیه ایران شروع کردند، جنگ علیه مبانی اصولی و بنیادهای حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد است.اسپوتنیک - شما به یکی از شوکبرانگیزترین صحنههایی که در این جنگ شاهد آن بودیم اشاره فرمودید، حمله به مدرسه دخترانه در شهر کوچک میناب، اکنون ایران شواهدی مبتنی بر مسئولیت ایالات متحده در این حمله در اختیار دارد یا خیر و اصلاً قصد دارد که این شواهد را منتشر کند و چگونه می توان مسئولین این حمله را پای میز عدالت کشاند؟بقایی - در این قضیه غمناک و دلخراش ما همه موارد جنایت جنگی آمریکا و اسرائیل را مستندسازی کردیم و ادامه میدهیم، در سازمان ملل متحد و در شورای حقوق بشر ثبت میکنیم و مطالبه دائمی ایرانیان خواهد بود. در عین حال میدانیم که متاسفانه در این سالها آمریکا و برخی از دوستانش از سازمانهای بینالمللی به شدت سوءاستفاده کردهاند. شما میدانید که مقامات اسرائیلی به اتهام نسلکشی و جنایت جنگی هم در آیسیسی و هم در آیسیجی، دیوان بینالمللی دادگستری، تحت تعقیب هستند، اما آمریکا قضات این دیوانها را تهدید میکند و تحریم میکند.شواهد خیلی روشن است در این که آمریکا با دو موشک تاماهاک به فاصله 40 دقیقه این مدرسه را مورد حمله قرار داد، هیچ تردیدی نیست. اگر به یاد داشته باشید آنها در این ارتباط مجبور شدند که دروغ بگویند. ابتدا گفتند که تحقیق میکنیم، بعد حتی در یک مقطعی گفتند که این کار خود ایران بوده و این بسیار شرمآور است که شما جنایت جنگی را عامدانه مرتکب شوید و بعد حاشا کنید و آن کشور را متهم کنید. ایرانیان هیچوقت این جنایت را نمیبخشند. این دو نکته را هم بگویم که مدرسه میناب در اولین ساعت ۲۸ فوریه مورد حمله قرار گرفت، اما در این ۲۰ روز بسیاری از مدارس ما و بیمارستانهای ما مورد حمله قرار گرفتهاند، ۱۲۲ مدرسه تا الان بهطور کامل یا بخشی از آن تخریب شده، ما تا الان ۲۱۰دانشآموز و معلم را از دست دادهایم، کادر درمان و نیروهای هلال احمر ما نیز هدف قرار گرفتهاند، بنابراین بهصورت indiscriminate یعنی بدون تمایز به مناطق مسکونی حمله میکنند، جنایات زیادی مرتکب شدهاند و همه اینها را ما مستندسازی میکنیم.اسپوتنیک - یکی از نقاط بسیار حساسی که میشود گفت قبل از این جنگ مورد بحث قرار گرفته بود، مربوط به همان برنامه هستهای و حجم اورانیوم غنیشده تا حد ۶۰ درصدی یعنی حدود ۴۴۰ کیلوگرم است. حالا در مورد این موضوع ایران تا کنون تصمیم خاصی گرفته است یا برای تضمین این که برنامه هستهای ایران کاملاً مسالمتآمیز است آن را به یک کشور ثالث تحویل می دهد؟ کلاً در مورد این موضوع و حجم این اورانیوم غنیشده در جمهوری اسلامی ایران چگونه تصمیم گیری شده است؟بقایی - شما میدانید که در ماه ژوئن به برنامه هستهای ما حمله کردند و خودشان ادعا کردند، ادعای ترامپ بود که گفت We obliterated، یعنی ما کاملاً نابود کردیم. آن عمل یک اقدام کاملاً غیرقانونی و مجرمانه بود، به این دلیل که برنامه هستهای ایران صلحآمیز است و آژانس بینالمللی انرژی اتمی همواره این را تأیید کرده است. موضوع هستهای ایران یک بهانه و یک دروغ بزرگ بوده برای توجیه حمله به ایران که هیچکس این را نمیپذیرد. ما در مورد موضوع هستهای در حال مذاکره بودیم و موضوع اورانیوم غنیشده ایران هم یکی از موضوعات در حال مذاکره بود و نمایندگان آمریکا بهخوبی میدانند که ایران در این خصوص انعطاف زیادی نشان داد در مورد نحوه رفتار با این اورانیوم غنیشده. دروغ بسیار بزرگی که در دنیا منتشر کردند این است که اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد مساوی با بمب است، شما میدانید این یک دروغ بزرگ است.بنابراین ما داشتیم در مورد همین موضوع صحبت میکردیم که آنها حمله کردند، نتیجه اینکه اساساً موضوع آنها بحث هستهای ایران نبود، موضوع آنها به نظر میرسد صرفاً اجرای خواستههای رژیم صهیونیستی است برای تضعیف ایران، برای ایجاد ناامنی در منطقه و خودشان هم دچار سردرگمی هستند و نمیدانند اصلاً برای چه این جنگ را شروع کردند. ببینید مقامات آمریکا هر بار یک بهانه متفاوتی را مطرح میکنند؛ یک بار میگویند به خاطر تهدید قریبالوقوع، اما بعد میگویند اصلاً چنین تهدیدی وجود نداشته و مارکو روبیو میگوید ما چون میدانستیم که اسرائیل میخواهد حمله کند بنابراین ما پیشدستی کردیم. نتیجه اینکه این جنگ مطلقاً غیرقانونی و ناموجه است و الان تمام تلاش ایران دفاع از عزت و حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی خودش خواهد بود.اسپوتنیک - یکی از نکات بسیار مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که با شروع جنگ علیه ایران که آمریکا و اسرائیل در واقع شروع کردند، به طور مستقیم یا غیرمستقیم میشود گفت که چندین کشور منطقه از جمله کشورهای عربی و همسایگان جمهوری اسلامی ایران به نوعی درگیر ایم جنگ شدند و ما میبینیم که تأسیسات نظامی آمریکایی که در این کشورها مستقر هستند توسط جمهوری اسلامی ایران مورد اصابت قرار می گیرند و حتی تأسیسات انرژی یا بنادر و سایر موارد. در این خصوص سوال مهمی پیش می آید که دیپلماسی با کشورهای عربی چگونه است و در حال حاضر خواست ایران از همسایگان و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس چیست و تهران در حالی که ایران در خاک آنها مجبور به حمله به اهداف آمریکایی است، آینده روابط با این همسایگان خود را چگونه می بیند؟بقایی - ما بسیار متأسفیم که سوءاستفاده آمریکا و اسرائیل از امکانات و از پایگاههای نظامی مستقر در کشورهای منطقه باعث ایجاد دلخوری بین ایران و کشورهای منطقه شد. ما از کشورهای منطقه گلایهمند هستیم که اجازه دادند ولو اینکه نیتشان این نبوده باشد، در عمل آنچه که داریم میبینیم این است که از پایگاههای نظامی آمریکا و از داراییهای نظامی، راداری و پشتیبانی آمریکا برای طراحی، اجرا و پشتیبانی عملیاتهای تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران استفاده میشود. این فقط کمک به آمریکا نیست، کمک به اسرائیل هم هست. بنابراین طبق حقوق بینالملل، ایران مجاز است در دفاع از خودش به منشأ و مبدأ این حملات متقابلاً اقدام دفاعی انجام دهد. ما به هیچ کشوری حمله نمیکنیم، بیدلیل حمله نمیکنیم، ما داریم از خودمان دفاع میکنیم. دفاع ما در برابر حملات آمریکا و اسرائیل است و هر طرفی که از این دو متجاوز حمایت بکند.کشورهای عرب منطقه را دوست خودمان میدانیم، ما به هیچ عنوان تمایلی نداریم با کشورهای همسایه و کشورهای حاشیه خلیج فارس دچار دشمنی و مشکل بشویم. ما همواره تأکید کردیم که بر اساس حسن همجواری و طبق حقوق بینالملل، حاکمیت آنها و حاکمیت سرزمینشان را محترم میشماریم. آنها هم به ما اعلام کرده بودند که خاک، قلمرو آبی و فضای آنها مورد استفاده قرار نخواهد گرفت، ولی در عمل نتوانستند. نیروهای مسلح ما بسیار مراقب هستند که فقط پایگاههای نظامی و مراکزی که آمریکاییها از آنها برای حمله به ایران استفاده میکنند مورد هدف قرار بگیرد. در مواردی ممکن است که ناخواسته برخی اهداف دیگر هم مورد آسیب قرار گرفته باشد، ولی من دو نکته را عرض میکنم: اول اینکه نیروهای مسلح ما بسیار مراقب هستند چنین اتفاقی نیفتد و فقط اهداف و پایگاههای نظامی آمریکا برای حمله به ایران مورد هدف قرار بگیرد و در شرایط فعلی با توجه به اینکه به زیرساختهای ما حمله شد، ما گفتیم همه اهدافی که آمریکا به نوعی در آن ارتباط داشته باشد یا سهام داشته باشد هدف مشروع خواهد بود. این را ما شروع نکردیم، ما نه جنگ را شروع کردیم و نه حمله به زیرساختها. نکته دوم این که باید بسیار مراقب بود از عملیاتهای پرچم دروغین، برای اینکه بین ایران و کشورهای منطقه اختلافافکنی شود و حتی ممکن است آمریکا از این روش استفاده کند. شما در نظر داشته باشید که پهپادهای ایران توسط آمریکا کپیبرداری شده و ما این نگرانی را داریم که از ابزارهایی شبیه ابزارهای ایران برای حمله به اهدافی که اصلاً مدنظر ما نیست سوءاستفاده شود.اسپوتنیک - در حال حاضر تنگه هرمز برای اهداف دفاعی جمهوری اسلامی ایران تا حدی محدود شده، اما برخی کشورها میتوانند از طریق این تنگه عبور کنند. ایران به چه کشورهایی اجازه عبور از این تنگه و با چه شرایطی را نی دهد و به طور کلی سرنوشت تنگه هرمز برای کشورهای دنیا چگونه خواهد بود؟بقایی - ایران خودش را نگهدار تنگه هرمز میداند. ایران همیشه تلاش کرده که امنیت و ایمنی تردد و کشتیرانی در تنگه هرمز را تأمین و تضمین کند. شما نگاه بکنید در این چند دهه، ایران همیشه علیرغم اینکه تحت فشارهای زیادی قرار گرفته، حتی در ژوئن و در این پنج دهه تحت شدیدترین تحریمهای آمریکا بوده، اما هیچگاه در رابطه با امنیت کشتیرانی در خلیج فارس اقدامی نکرده و ما همیشه خودمان را مسئول حفظ امنیت دانستهایم. در شرایط فعلی تنگه هرمز مورد استفاده قرار گرفته برای تداوم اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران و ما به عنوان کشور ساحلی موظف هستیم اقداماتی را اتخاذ کنیم که شناورهای طرفهای متجاوز نتوانند برای تداوم تجاوزشان علیه ایران از این آبراه استفاده کنند. این یک حق دولت ساحلی است.بنابراین کاری که ما انجام میدهیم در راستای دفاع از امنیت ملی ایران و امنیت منطقه است. ما تأکید کردیم که فقط کشورهای طرفهای متجاوز یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی و طرفهایی که از این تجاوز حمایت میکنند حق ندارند از این تنگه عبور کنند. در مورد سایر شناورها، برای اطمینان از اینکه این تنگه مورد سوءاستفاده طرفهای متجاوز قرار نگیرد به آنها هشدار داده میشود. نیروی دریایی ما با دقت عمل میکند و دیدید که بسیاری از کشتیها در همین روزها با امنیت از این تنگه عبور کردهاند. ما در عین اینکه در شرایط یک جنگ تجاوزکارانه قرار داریم، بسیار مسئولانه عمل میکنیم.کشورهای اروپایی متأسفانه فقط نگران قیمت نفت و قیمت کالاها در فروشگاههای خود هستند بدون اینکه توجه کنند که در اینجا مردان و زنان و کودکان ایرانی توسط بمبهای آمریکا و اسرائیل کشته میشوند و بدون توجه به اینکه حقوق بینالملل در شرایط کنونی کاملاً نقض میشود و ایران مورد یک حمله تجاوزکارانه قرار گرفته است. بنابراین هر کشوری که نگران قیمت نفت، تجارت یا قیمت کود شیمیایی است باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را سرزنش کند و آنها را پاسخگو بداند.اسپوتنیک - همانطور که همه میدانند کشور روسیه یکی از اولین کشورهایی بوده که کمکهای بشردوستانه را برای جمهوری اسلامی در اوایل جنگ ارسال کرده و حتی پیشنهاد میانجیگری برای حل این درگیری نظامی را مطرح کرده است. آیا کشورهای دیگر هم کمکهایی ارائه کردهاند و جمهوری اسلامی ایران نقش روسیه را چگونه ارزیابی میکند؟بقایی - من فکر میکنم بهترین کمک بشردوستانه این است که بشریت را از این جنگ ناعادلانه و این تجاوز نظامی آشکار که نقض فاحش همه اصول و قوانین بینالمللی است رهایی دهند. همه کشورها مسئولیت دارند که طرفهای متجاوز را پاسخگو کنند، چون این جنگ فقط علیه یک کشور نیست، بلکه علیه یک کشور تمدنی، علیه هویت یک کشور، علیه کل منطقه و علیه کل جامعه جهانی است، نه فقط علیه اقتصاد. من متأسفم که کشورهای اروپایی فقط پیامدهای اقتصادی این جنگ را برجسته میکنند. از لحاظ فلسفی، اخلاقی و قانونی این به منزله زوال اخلاقی و تمدنی غرب است که در برابر چنین جنایتی سکوت کردهاند. کشورهایی که ادعای rule of law و international humanitarian law دارند باید در برابر این جنایات سکوت نکنند.ما حتماً با دوستان خودمان از جمله روسیه به عنوان یکی از کشورهای اثرگذار در شورای امنیت سازمان ملل متحد و عضو دائم آن و به عنوان کشور همسایه که دارای توافق شراکت راهبردی هستیم در ارتباط نزدیک هستیم. روسیه در دو دهه اخیر نقش مثبت و سازندهای در موضوعات مذاکراتی از جمله بحث هستهای ایفا کرده و نقش آن برای ما ارزشمند بوده است. ما فکر میکنیم که روسیه با مواضع صریح خود نشان داده که دغدغه صلح، امنیت بینالمللی و حاکمیت قانون را دارد و میتواند نقش مهمی در شورای امنیت ایفا کند. شما شاهد بودید که قطعنامهای در سازمان ملل تصویب شد که واقعیت را وارونه جلوه داد و این باعث بیاعتباری شورای امنیت شد، زیرا هیچ اشارهای به مهمترین واقعیت این بیست روز، یعنی حمله تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل به ایران، نکرد. این نشان میدهد که علیرغم تلاش برخی کشورها مانند روسیه و چین، نهایتاً آمریکا توانست از این نهاد بینالمللی برای ارائه روایت یکسویه از واقعیت استفاده کند.اسپوتنیک - آقای دکتر بقایی، ضمن تشکر از شما اگر پیام خاصی برای جهان دارید در یک یا دو جمله بفرمایید.بقایی - ما همزمان که با یک جنگ ویرانگر مواجه هستیم و از مردم خود دفاع میکنیم، با یک کارزار اهریمنسازی از ایران نیز مواجهیم و رسانههای وابسته به محافل قدرت در آمریکا و رژیم صهیونیستی دروغهای زیادی درباره ایران و موضوع بمب هستهای مطرح کردهاند، در حالی که ایران هرگز به دنبال بمب هستهای نبوده و برنامه هستهای ما کاملاً صلحآمیز بوده است. همه این بهانهها برای شروع جنگ، دروغ بوده است. این جنگ علیه انسانیت و علیه یک کشور تمدنی است. حتی به اصفهان به عنوان یک قطب فرهنگی و تمدنی ایران حمله شده و به آثار ارزشمند ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو آسیب وارد شده است. بنابراین همه انسانها و کشورها طبق اصول اخلاقی و حقوق بینالملل موظف هستند در برابر این بیعدالتی سکوت نکنند و در عین حال مردم ایران نشان دادهاند که با قاطعیت در برابر تجاوز خارجی ایستادگی کرده و از خود دفاع خواهند کرد.
اسپوتنیک ایران
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
خبرها
fa_FA
اسپوتنیک ایران
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
https://cdn1.img.spnfa.ir/img/07ea/03/05/28390487_45:0:756:533_1920x0_80_0_0_be55660b837bc12f586251b6f5379a8d.jpgاسپوتنیک ایران
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ایران
بقایی به اسپوتنیک: این جنگ نشانگر خیانت آمریکا به دیپلماسی است + ویدیو
19:30 20.03.2026 (بروز رسانی شده: 23:15 20.03.2026) اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفتگوی اختصاصی با مارینا شعلان، خبرنگار اسپوتنیک ایران به سوالاتی در خصوص جبهه دیپلماتیک ایران در شرایط تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل، روابط با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، نقش روسیه در حل و فصل درگیریهای نظامی، مذاکرات هستهای و جنایات انسانی اروپا و غرب جمعی علیه ایران پاسخ داد.
اسپوتنیک - تجاوز نظامی علیه ایران تقریبا بیست روز ادامه دارد، آیا در این مدت پیام خاصی از طرف آمریکا در مورد مذاکره و آتش بس دریافت کرده اید؟
بقایی - خیر شما می دانید که ما در یک روند دیپلماتیک بودیم و در حال مذاکره بودیم و برای دومین بار در این نه ماه در حالی که مشغول مذاکره با آمریکا بودیم، ایالات متحده به ایران حمله کرد. معنای این اتفاق چیست؟ این است که آمریکا اساساً به دیپلماسی، مذاکره و گفتگو باور ندارد. آمریکا فقط به دنبال تحمیل یک سویه خواسته های خودش هست و این جنگ هم نشانگر خیانت آمریکا به دیپلماسی است و هم نشانه تبعیت آنها از خواسته های اسرائیل هست و در واقع مردم آمریکا باید متوجه بشوند که دولت آنها جنگی را علیه یک کشور تمدنی تحمیل کرده، جنگی که آثار و پیامدهای آن هم بر منطقه و هم بر کل جامعه بین المللی می باشد.
اسپوتنیک - شما به دیپلماسی اشاره فرمودید، در شرایط فعلی که مناطق مسکونی از مدرسه تا بیمارستان ها بمباران می شوند، به نظر شما با شرایط موجود، جایی برای دیپلماسی در جمهوری اسلامی وجود دارد؟
بقایی - در مورد این سوال شما باز هم من شما را به سابقه این موضوع ارجاع می دهم. ما در حدود یک سال گذشته دو بار روند دیپلماسی را با آمریکا شروع کردیم و هر دو بار به مراحل خوبی رسیده بودیم. شما خاطرتان هست که آقای بوسعیدی، وزیر خارجه عمان یک روز بعد از آخرین دور مذاکرات در ژنو اعلام کرد که مذاکرات پیشرفت خوبی داشته. significant progress حتما شنیدید که مشاور شورای عالی امنیت ملی انگلیس اعلام کرد که مذاکرات ایران و آمریکا روند خوبی را طی کرده و ابراز تعجب کرد که چطور آمریکا مذاکرات را تخریب کرد و وارد جنگ با ایران شد. من می خواهم از این استفاده بکنم که در حال حاضر در شرایطی که چنین جنگ بی رحمانه ای رو علیه ملت ما شروع کردند ما همه تمرکزمان بر دفاع از کشورمان هست.
اسپوتنیک - در این شرایط با توجه به چندین اظهار نظر مقامات جمهوری اسلامی و به ویژه آقای محسن رضایی که ایران خواستار غرامت از آمریکا در ازای این خسارت ها و ویرانی هایی که در واقع در ایران انجام می دهند و خروج نیروهای آمریکایی از کل منطقه خلیج فارس است، آیا خواسته های جمهوری اسلامی برای پایان دادن به این جنگ تغییر کرده است یا خیر؟
بقایی - درخواست و غرامت از متجاوزان یک خواسته کاملا معقول و حقوقی است. این جنگ یک جنگ تجاوزکارانه است unjust war, act of aggression بنابراین طرف هایی که این جنگ را علیه ملت ما شروع کردند دارای مسئولیت بین المللی هستند و موظف به جبران خسارت هستند. این یک و دوم در مورد حضور نیروهای آمریکایی در منطقه فکر می کنم در حال حاضر همه منطقه، مردم منطقه، دولتهای منطقه به خوبی متوجه شدند که حضور نظامی آمریکا در منطقه نه تنها امنیتساز نیست، نه تنها ایجادکننده ثبات نیست، بلکه مسبب ناامنی و بیثباتی در منطقه است. فکر میکنم که مردم منطقه خودشان دیگر خواستار ادامه حضور نیروهای آمریکایی در منطقه نباشند، به خاطر اینکه میدانند که همه این ناامنی ناشی از حضور پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه و سوءاستفاده از خاک آنها برای حمله به یک کشور اسلامی بوده است.
اسپوتنیک - طی این سه هفته میبینیم که جمهوری اسلامی ایران به این تجاوز و به این بهاصطلاح اقدام نظامی آمریکا پاسخ های نظامی بسیار کوبنده ای میدهد و میبینیم که خیلی از رادارها و سیستمهای نظامی آمریکا در منطقه، یعنی آنهایی که در کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دارند را یا از بین میبرد یا ضربات بسیار سنگینی به آنها وارد میکند. در شرایط کنونی اقدام بعدی جمهوری اسلامی در این درگیری نظامی چیست؟ منظورم این است که آیا ایران در پاسخ به این تجاوز نظامی تمام توانمندیهای نظامی آمریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس را نابود میکند یا خیر؟
بقایی - آمریکا دچار یک سوءمحاسبه راهبردی شد و خودش را درگیر یک جنگ تجاوزکارانه علیه ملتی کرد که میهندوست هستند و به شدت نسبت به مداخله خارجی حساس هستند. نیروهای نظامی ما در دفاع از خودشان در چارچوب حقوق بینالملل بشردوستانه از هیچ اقدامی فروگذار نمیکنند. ما شرافتمندانه میجنگیم، ما برخلاف آمریکا که در همان روز نخست حمله مدرسه ابتدایی میناب را با ۱۷۵ انسان بیگناه مورد حمله قرار داد، فقط اهداف نظامی و همه داراییهای متعلق به آمریکا که مورد سوءاستفاده علیه ایران قرار میگیرد و برای تجاوز علیه ایران استفاده میشود را مورد حمله قرار میدهیم. فکر میکنم که این جنگ فقط دفاع از ایران نیست، بلکه دفاع ایران از منطقه، از انسانیت و از حقوق بینالملل است.
شما تصور بفرمایید که آمریکا و وزیر جنگ این کشور صراحتاً اعلام میکند که به هیچیک از قواعد بینالمللی پایبند نیست، no rule of engagement، میگوید no mercy no quarters. این عبارات یعنی اعلام قصد و نیت آمریکا برای ارتکاب جنایت جنگی. این یعنی که ما داریم برمیگردیم به دنیای قبل از جنگ جهانی دوم. در نظر داشته باشید که حتی آلمان نازی وقتی که حمله میکرد به کشتیهای انگلیسی یا سایر کشورها، حتماً عملیات امداد و نجات را انجام میداد و به کشتیشکستهها کمک میکرد، اما وقتی به ناو دنا حمله کردند، فرسنگها دور از منطقه جنگی، اجازه ندادند عملیات امداد و نجات انجام شود و وزیر جنگ آمریکا صراحتا اعلام کرد به رئیسجمهورشان که It's more fun if we torpedoed it، یعنی برای سرگرمی انسانها را بکشند و مرتکب یک اقدام جنایت جنگی بشوند. این یعنی که جنگی که آمریکا و اسرائیل علیه ایران شروع کردند، جنگ علیه مبانی اصولی و بنیادهای حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد است.
اسپوتنیک - شما به یکی از شوکبرانگیزترین صحنههایی که در این جنگ شاهد آن بودیم اشاره فرمودید، حمله به مدرسه دخترانه در شهر کوچک میناب، اکنون ایران شواهدی مبتنی بر مسئولیت ایالات متحده در این حمله در اختیار دارد یا خیر و اصلاً قصد دارد که این شواهد را منتشر کند و چگونه می توان مسئولین این حمله را پای میز عدالت کشاند؟
بقایی - در این قضیه غمناک و دلخراش ما همه موارد جنایت جنگی آمریکا و اسرائیل را مستندسازی کردیم و ادامه میدهیم، در سازمان ملل متحد و در شورای حقوق بشر ثبت میکنیم و مطالبه دائمی ایرانیان خواهد بود. در عین حال میدانیم که متاسفانه در این سالها آمریکا و برخی از دوستانش از سازمانهای بینالمللی به شدت سوءاستفاده کردهاند. شما میدانید که مقامات اسرائیلی به اتهام نسلکشی و جنایت جنگی هم در آیسیسی و هم در آیسیجی، دیوان بینالمللی دادگستری، تحت تعقیب هستند، اما آمریکا قضات این دیوانها را تهدید میکند و تحریم میکند.
شواهد خیلی روشن است در این که آمریکا با دو موشک تاماهاک به فاصله 40 دقیقه این مدرسه را مورد حمله قرار داد، هیچ تردیدی نیست. اگر به یاد داشته باشید آنها در این ارتباط مجبور شدند که دروغ بگویند. ابتدا گفتند که تحقیق میکنیم، بعد حتی در یک مقطعی گفتند که این کار خود ایران بوده و این بسیار شرمآور است که شما جنایت جنگی را عامدانه مرتکب شوید و بعد حاشا کنید و آن کشور را متهم کنید. ایرانیان هیچوقت این جنایت را نمیبخشند. این دو نکته را هم بگویم که مدرسه میناب در اولین ساعت ۲۸ فوریه مورد حمله قرار گرفت، اما در این ۲۰ روز بسیاری از مدارس ما و بیمارستانهای ما مورد حمله قرار گرفتهاند، ۱۲۲ مدرسه تا الان بهطور کامل یا بخشی از آن تخریب شده، ما تا الان ۲۱۰دانشآموز و معلم را از دست دادهایم، کادر درمان و نیروهای هلال احمر ما نیز هدف قرار گرفتهاند، بنابراین بهصورت indiscriminate یعنی بدون تمایز به مناطق مسکونی حمله میکنند، جنایات زیادی مرتکب شدهاند و همه اینها را ما مستندسازی میکنیم.
اسپوتنیک - یکی از نقاط بسیار حساسی که میشود گفت قبل از این جنگ مورد بحث قرار گرفته بود، مربوط به همان برنامه هستهای و حجم اورانیوم غنیشده تا حد ۶۰ درصدی یعنی حدود ۴۴۰ کیلوگرم است. حالا در مورد این موضوع ایران تا کنون تصمیم خاصی گرفته است یا برای تضمین این که برنامه هستهای ایران کاملاً مسالمتآمیز است آن را به یک کشور ثالث تحویل می دهد؟ کلاً در مورد این موضوع و حجم این اورانیوم غنیشده در جمهوری اسلامی ایران چگونه تصمیم گیری شده است؟
بقایی - شما میدانید که در ماه ژوئن به برنامه هستهای ما حمله کردند و خودشان ادعا کردند، ادعای ترامپ بود که گفت We obliterated، یعنی ما کاملاً نابود کردیم. آن عمل یک اقدام کاملاً غیرقانونی و مجرمانه بود، به این دلیل که برنامه هستهای ایران صلحآمیز است و آژانس بینالمللی انرژی اتمی همواره این را تأیید کرده است. موضوع هستهای ایران یک بهانه و یک دروغ بزرگ بوده برای توجیه حمله به ایران که هیچکس این را نمیپذیرد. ما در مورد موضوع هستهای در حال مذاکره بودیم و موضوع اورانیوم غنیشده ایران هم یکی از موضوعات در حال مذاکره بود و نمایندگان آمریکا بهخوبی میدانند که ایران در این خصوص انعطاف زیادی نشان داد در مورد نحوه رفتار با این اورانیوم غنیشده. دروغ بسیار بزرگی که در دنیا منتشر کردند این است که اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد مساوی با بمب است، شما میدانید این یک دروغ بزرگ است.
بنابراین ما داشتیم در مورد همین موضوع صحبت میکردیم که آنها حمله کردند، نتیجه اینکه اساساً موضوع آنها بحث هستهای ایران نبود، موضوع آنها به نظر میرسد صرفاً اجرای خواستههای رژیم صهیونیستی است برای تضعیف ایران، برای ایجاد ناامنی در منطقه و خودشان هم دچار سردرگمی هستند و نمیدانند اصلاً برای چه این جنگ را شروع کردند. ببینید مقامات آمریکا هر بار یک بهانه متفاوتی را مطرح میکنند؛ یک بار میگویند به خاطر تهدید قریبالوقوع، اما بعد میگویند اصلاً چنین تهدیدی وجود نداشته و مارکو روبیو میگوید ما چون میدانستیم که اسرائیل میخواهد حمله کند بنابراین ما پیشدستی کردیم. نتیجه اینکه این جنگ مطلقاً غیرقانونی و ناموجه است و الان تمام تلاش ایران دفاع از عزت و حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی خودش خواهد بود.
اسپوتنیک - یکی از نکات بسیار مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که با شروع جنگ علیه ایران که آمریکا و اسرائیل در واقع شروع کردند، به طور مستقیم یا غیرمستقیم میشود گفت که چندین کشور منطقه از جمله کشورهای عربی و همسایگان جمهوری اسلامی ایران به نوعی درگیر ایم جنگ شدند و ما میبینیم که تأسیسات نظامی آمریکایی که در این کشورها مستقر هستند توسط جمهوری اسلامی ایران مورد اصابت قرار می گیرند و حتی تأسیسات انرژی یا بنادر و سایر موارد. در این خصوص سوال مهمی پیش می آید که دیپلماسی با کشورهای عربی چگونه است و در حال حاضر خواست ایران از همسایگان و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس چیست و تهران در حالی که ایران در خاک آنها مجبور به حمله به اهداف آمریکایی است، آینده روابط با این همسایگان خود را چگونه می بیند؟
بقایی - ما بسیار متأسفیم که سوءاستفاده آمریکا و اسرائیل از امکانات و از پایگاههای نظامی مستقر در کشورهای منطقه باعث ایجاد دلخوری بین ایران و کشورهای منطقه شد. ما از کشورهای منطقه گلایهمند هستیم که اجازه دادند ولو اینکه نیتشان این نبوده باشد، در عمل آنچه که داریم میبینیم این است که از پایگاههای نظامی آمریکا و از داراییهای نظامی، راداری و پشتیبانی آمریکا برای طراحی، اجرا و پشتیبانی عملیاتهای تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران استفاده میشود. این فقط کمک به آمریکا نیست، کمک به اسرائیل هم هست. بنابراین طبق حقوق بینالملل، ایران مجاز است در دفاع از خودش به منشأ و مبدأ این حملات متقابلاً اقدام دفاعی انجام دهد. ما به هیچ کشوری حمله نمیکنیم، بیدلیل حمله نمیکنیم، ما داریم از خودمان دفاع میکنیم. دفاع ما در برابر حملات آمریکا و اسرائیل است و هر طرفی که از این دو متجاوز حمایت بکند.
کشورهای عرب منطقه را دوست خودمان میدانیم، ما به هیچ عنوان تمایلی نداریم با کشورهای همسایه و کشورهای حاشیه خلیج فارس دچار دشمنی و مشکل بشویم. ما همواره تأکید کردیم که بر اساس حسن همجواری و طبق حقوق بینالملل، حاکمیت آنها و حاکمیت سرزمینشان را محترم میشماریم. آنها هم به ما اعلام کرده بودند که خاک، قلمرو آبی و فضای آنها مورد استفاده قرار نخواهد گرفت، ولی در عمل نتوانستند. نیروهای مسلح ما بسیار مراقب هستند که فقط پایگاههای نظامی و مراکزی که آمریکاییها از آنها برای حمله به ایران استفاده میکنند مورد هدف قرار بگیرد. در مواردی ممکن است که ناخواسته برخی اهداف دیگر هم مورد آسیب قرار گرفته باشد، ولی من دو نکته را عرض میکنم: اول اینکه نیروهای مسلح ما بسیار مراقب هستند چنین اتفاقی نیفتد و فقط اهداف و پایگاههای نظامی آمریکا برای حمله به ایران مورد هدف قرار بگیرد و در شرایط فعلی با توجه به اینکه به زیرساختهای ما حمله شد، ما گفتیم همه اهدافی که آمریکا به نوعی در آن ارتباط داشته باشد یا سهام داشته باشد هدف مشروع خواهد بود. این را ما شروع نکردیم، ما نه جنگ را شروع کردیم و نه حمله به زیرساختها. نکته دوم این که باید بسیار مراقب بود از عملیاتهای پرچم دروغین، برای اینکه بین ایران و کشورهای منطقه اختلافافکنی شود و حتی ممکن است آمریکا از این روش استفاده کند. شما در نظر داشته باشید که پهپادهای ایران توسط آمریکا کپیبرداری شده و ما این نگرانی را داریم که از ابزارهایی شبیه ابزارهای ایران برای حمله به اهدافی که اصلاً مدنظر ما نیست سوءاستفاده شود.
اسپوتنیک - در حال حاضر تنگه هرمز برای اهداف دفاعی جمهوری اسلامی ایران تا حدی محدود شده، اما برخی کشورها میتوانند از طریق این تنگه عبور کنند. ایران به چه کشورهایی اجازه عبور از این تنگه و با چه شرایطی را نی دهد و به طور کلی سرنوشت تنگه هرمز برای کشورهای دنیا چگونه خواهد بود؟
بقایی - ایران خودش را نگهدار تنگه هرمز میداند. ایران همیشه تلاش کرده که امنیت و ایمنی تردد و کشتیرانی در تنگه هرمز را تأمین و تضمین کند. شما نگاه بکنید در این چند دهه، ایران همیشه علیرغم اینکه تحت فشارهای زیادی قرار گرفته، حتی در ژوئن و در این پنج دهه تحت شدیدترین تحریمهای آمریکا بوده، اما هیچگاه در رابطه با امنیت کشتیرانی در خلیج فارس اقدامی نکرده و ما همیشه خودمان را مسئول حفظ امنیت دانستهایم. در شرایط فعلی تنگه هرمز مورد استفاده قرار گرفته برای تداوم اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران و ما به عنوان کشور ساحلی موظف هستیم اقداماتی را اتخاذ کنیم که شناورهای طرفهای متجاوز نتوانند برای تداوم تجاوزشان علیه ایران از این آبراه استفاده کنند. این یک حق دولت ساحلی است.
بنابراین کاری که ما انجام میدهیم در راستای دفاع از امنیت ملی ایران و امنیت منطقه است. ما تأکید کردیم که فقط کشورهای طرفهای متجاوز یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی و طرفهایی که از این تجاوز حمایت میکنند حق ندارند از این تنگه عبور کنند. در مورد سایر شناورها، برای اطمینان از اینکه این تنگه مورد سوءاستفاده طرفهای متجاوز قرار نگیرد به آنها هشدار داده میشود. نیروی دریایی ما با دقت عمل میکند و دیدید که بسیاری از کشتیها در همین روزها با امنیت از این تنگه عبور کردهاند. ما در عین اینکه در شرایط یک جنگ تجاوزکارانه قرار داریم، بسیار مسئولانه عمل میکنیم.
کشورهای اروپایی متأسفانه فقط نگران قیمت نفت و قیمت کالاها در فروشگاههای خود هستند بدون اینکه توجه کنند که در اینجا مردان و زنان و کودکان ایرانی توسط بمبهای آمریکا و اسرائیل کشته میشوند و بدون توجه به اینکه حقوق بینالملل در شرایط کنونی کاملاً نقض میشود و ایران مورد یک حمله تجاوزکارانه قرار گرفته است. بنابراین هر کشوری که نگران قیمت نفت، تجارت یا قیمت کود شیمیایی است باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را سرزنش کند و آنها را پاسخگو بداند.
اسپوتنیک - همانطور که همه میدانند کشور روسیه یکی از اولین کشورهایی بوده که کمکهای بشردوستانه را برای جمهوری اسلامی در اوایل جنگ ارسال کرده و حتی پیشنهاد میانجیگری برای حل این درگیری نظامی را مطرح کرده است. آیا کشورهای دیگر هم کمکهایی ارائه کردهاند و جمهوری اسلامی ایران نقش روسیه را چگونه ارزیابی میکند؟
بقایی - من فکر میکنم بهترین کمک بشردوستانه این است که بشریت را از این جنگ ناعادلانه و این تجاوز نظامی آشکار که نقض فاحش همه اصول و قوانین بینالمللی است رهایی دهند. همه کشورها مسئولیت دارند که طرفهای متجاوز را پاسخگو کنند، چون این جنگ فقط علیه یک کشور نیست، بلکه علیه یک کشور تمدنی، علیه هویت یک کشور، علیه کل منطقه و علیه کل جامعه جهانی است، نه فقط علیه اقتصاد. من متأسفم که کشورهای اروپایی فقط پیامدهای اقتصادی این جنگ را برجسته میکنند. از لحاظ فلسفی، اخلاقی و قانونی این به منزله زوال اخلاقی و تمدنی غرب است که در برابر چنین جنایتی سکوت کردهاند. کشورهایی که ادعای rule of law و international humanitarian law دارند باید در برابر این جنایات سکوت نکنند.
ما حتماً با دوستان خودمان از جمله روسیه به عنوان یکی از کشورهای اثرگذار در شورای امنیت سازمان ملل متحد و عضو دائم آن و به عنوان کشور همسایه که دارای توافق شراکت راهبردی هستیم در ارتباط نزدیک هستیم. روسیه در دو دهه اخیر نقش مثبت و سازندهای در موضوعات مذاکراتی از جمله بحث هستهای ایفا کرده و نقش آن برای ما ارزشمند بوده است. ما فکر میکنیم که روسیه با مواضع صریح خود نشان داده که دغدغه صلح، امنیت بینالمللی و حاکمیت قانون را دارد و میتواند نقش مهمی در شورای امنیت ایفا کند. شما شاهد بودید که قطعنامهای در سازمان ملل تصویب شد که واقعیت را وارونه جلوه داد و این باعث بیاعتباری شورای امنیت شد، زیرا هیچ اشارهای به مهمترین واقعیت این بیست روز، یعنی حمله تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل به ایران، نکرد. این نشان میدهد که علیرغم تلاش برخی کشورها مانند روسیه و چین، نهایتاً آمریکا توانست از این نهاد بینالمللی برای ارائه روایت یکسویه از واقعیت استفاده کند.
اسپوتنیک - آقای دکتر بقایی، ضمن تشکر از شما اگر پیام خاصی برای جهان دارید در یک یا دو جمله بفرمایید.
بقایی - ما همزمان که با یک جنگ ویرانگر مواجه هستیم و از مردم خود دفاع میکنیم، با یک کارزار اهریمنسازی از ایران نیز مواجهیم و رسانههای وابسته به محافل قدرت در آمریکا و رژیم صهیونیستی دروغهای زیادی درباره ایران و موضوع بمب هستهای مطرح کردهاند، در حالی که ایران هرگز به دنبال بمب هستهای نبوده و برنامه هستهای ما کاملاً صلحآمیز بوده است. همه این بهانهها برای شروع جنگ، دروغ بوده است. این جنگ علیه انسانیت و علیه یک کشور تمدنی است. حتی به اصفهان به عنوان یک قطب فرهنگی و تمدنی ایران حمله شده و به آثار ارزشمند ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو آسیب وارد شده است. بنابراین همه انسانها و کشورها طبق اصول اخلاقی و حقوق بینالملل موظف هستند در برابر این بیعدالتی سکوت نکنند و در عین حال مردم ایران نشان دادهاند که با قاطعیت در برابر تجاوز خارجی ایستادگی کرده و از خود دفاع خواهند کرد.