به گزارش اسپوتنیک، دبیرخانه رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه اعلام کرد، ترکیه پس از حادثه کشتی "سوکرا اوکان" که با پرچم پالائو به سمت بندر ایزمائیل اوکراین حرکت می کرد و یکشنبه گذشته، خدمه کشتی گشتی روسیه به نام "واسیلی بیکوف" برای بازرسی آن را متوقف کرد، به روسیه هشدار داد.
در اعلامیه دبیرخانه ریاست جمهوری ترکیه آمده است: "به شرکای ما در روسیه هشدار داده شده است که از چنین تلاشهایی که منجر به تشدید تنش در دریای سیاه میشود، اجتناب کنند".
وزارت دفاع روسیه روز سه شنبه فیلمی از کار تیم بازرسی یک کشتی باری توسط کشتی گشتی روسی منتشر کرد.
این فیلم پرواز هلیکوپتر کا-29 روسی بر فراز کشتی "سوکرا اوکان" را نشان می دهد که درخواست توقف را انجام نداده بود و لحظه فرود گروهی از پرسنل نظامی بر عرشه کشتی، بررسی مدارک و بازرسی از کشتی برای وجود کالاهای ممنوعه.
پیشتر، در منبع وزارت دفاع ترکیه گفته شد با توافق کریدور غلات که موفقیت و مزایای خود را ثابت کرده است، در یک سال حدود 33 میلیون تن غله به کشورهای نیازمند ارسال شد و تلاش ما بر این است که توافقنامه کریدور غلات از سر گرفته شود و کار دیگری انجام نمی شود. " این منبع در وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که، تعدادی از کشورها در حال کار بر روی مسیرهای جایگزین هستند، در حالی که وی نامی از کدام کشورها نبرد. او گفت: ما از نزدیک این تحولات را دنبال می کنیم. موضوع این است که چگونه کشتی های تجاری می توانند با خیال راحت به تنگه های ترکیه در محیط درگیری نزدیک شوند که هیچ مشکلی با نزدیک شدن کشتی ها از طریق تنگه ها به وجود نیاید.
گفتنی است، مدت اعتبار "معامله غلات" در 17 ژوئیه 2023 میلادی منقضی می شود. پیشتر پیش از این، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در گفتگو با سیریل رامافوزا، همتای آفریقای جنوبی خود، گفته بود که تعهدات برای رفع موانع صادرات مواد غذایی و کودهای شیمیایی روسیه انجام نشده است. پوتین در این گفتگو تاکید کرد که هدف اصلی این توافق یعنی تامین غلات به کشورهای نیازمند از جمله در قاره آفریقا محقق نشده است.
ابتکار دریای سیاه، که در 22 ژوئیه 2022 توسط نمایندگان روسیه، ترکیه، اوکراین و سازمان ملل امضا شد، شامل صادرات غلات و مواد غذایی اوکراین و همچنین کودهای شیمیایی از طریق دریای سیاه از سه بندر از جمله اودسا است. هماهنگی تردد کشتی ها توسط مرکز هماهنگی مشترک در استانبول انجام می شود. ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه خاطرنشان کرد که غرب بیشتر غلات اوکراین را به کشورهای مورد نظر خود صادر می کند و نه به کشورهای نیازمند آفریقا.
ابتکار غلات بخش جدایی ناپذیر از یک توافقنامه جامع است. بخش دوم - تفاهم نامه روسیه و سازمان ملل که به مدت سه سال طراحی شده است - رفع انسداد صادرات مواد غذایی و کودهای شیمیایی روسیه را در نظر می گیرد، از جمله وظایف اصلی، اتصال مجدد بانک روسی "روس سلخوزبانک"به سوئیفت، ازسرگیری صادرات ماشین آلات کشاورزی و قطعات یدکی، سرویسدهی مربوطه، بازسازی خط لوله آمونیاک تولیاتی ـ اودسا و تعدادی اقدامات دیگر است. همانطور که در مسکو اشاره شد، این بخش از توافقنامه هنوز اجرایی نشده است.
دیمیتری پسکوف، دبیر مطبوعاتی رئیس جمهور فدراسیون روسیه در 21 ژوئن گفت که هیچ پیش نیازی برای تمدید قرارداد غلات وجود ندارد، زیرا تعهدات در قبال روسیه اجرا نمی شود.
قرارداد غلات در 18 ژوئیه متوقف شد، روز 17 ژویئه (دوشنبه) فدراسیون روسیه به ترکیه، اوکراین و سازمان ملل مخالفت خود با تمدید توافق غلات را اطلاع داد. دیمیتری پسکوف، دبیر مطبوعاتی رئیس جمهور فدراسیون روسیه اظهار داشت که روسیه به محض تکمیل بخش روسی توافق معامله غلات بلافاصله به اجرای آن بازخواهد گشت.
روسیه پیش از این به ترکیه، اوکراین و سازمان ملل اطلاع داده بود که به اجرای قرارداد غلات را که شامل صادرات غلات و مواد غذایی اوکراینی و همچنین کود از سه بندر از جمله اودسا از طریق دریای سیاه است، خاتمه می دهد. غرب بیشتر غلات اوکراین را به کشورهای خود و نه به کشورهای نیازمند آفریقا صادر کرد و بدین ترتیب شرط لازم طرف روسیه برای ادامه معامله را زیر پا گذاشت.
همانطور که ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه پیشتر گفته بود، فدراسیون روسیه علیرغم تصمیم گیری در مورد توافق غلات، به اقدامات خود برای تضمین امنیت غذایی جهانی ادامه خواهد داد.
جوزپ بورل، رئیس دیپلماسی اتحادیه اروپا، گفت که وزرای خارجه اتحادیه اروپا روز 20 ژوئیه (پنجشنبه) در مورد پیشرفت اوضاع پس از پایان ابتکار غلات، تهدید امنیت غذایی و کمک های نظامی به اوکراین بحث خواهند کرد. به گفته وی، پایان ابتکار غلات دریای سیاه منجر به "بحران جهانی غذای جدی" خواهد شد.
با فسخ قرارداد، روسیه فرصتی برای اصلاح این وضعیت دارد. همانطور که وزارت دفاع روز چهارشنبه اعلام کرد، پس از توقف معامله غلات و بسته شدن کریدور بشردوستانه دریایی از نیمه شب 20 ژوئیه، همه کشتیهایی که عازم بنادر اوکراین در دریای سیاه هستند، به عنوان حاملهای احتمالی محمولههای نظامی در نظر گرفته میشوند که در درگیری اوکراین در طرف رژیم کییف نقش دارند. روسیه مشارکت در معامله غلات را متوقف کرد، زیرا بخش دوم توافقات بسته در مورد تعدادی از شرایط از جمله صادرات کود و سایر محصولات روسیه اجرا نشد.