در دوران هشت ساله ی جنگ ایران و عراق، آمریکا و برخی کشورهای غربی به رژیم بعث کمک کردند و براساس گزارش های موجود کشورهای زیادی در لیست فروشندگان سلاحهای شیمیایی و هستهای به عراق قرار دارند.
حملات شیمیایی صدام به مرزهای ایران، بسیاری از نیروهای نظامی و غیرنظامی را تحت تاثیر قرار داد که اثرات آم تا امروز بر روان جامعه ی ایرانی باقی مانده، در همین رابطه شکایت هایی از شرکت هایی که به رژیم بعثی سلاح شیمیایی فروخته بودند در دادگاه لاهه ثبت شده است.
اول تیرماه ۱۴۰۲ ( ۲۲ ژوئن ۲۰۲۳) دادگاه لاهه به دعوی طرح شده توسط ۵ نفر از جانبازان شیمیایی جنگ هشت ساله ایران و عراق رسیدگی کرد.
این جانبازان در دادگاه لاهه به تشریح دردها و رنجهای ناشی از بیماریهای مزمن خود بر اثر استنشاق گاز خردل در طول بیش از سی سال پرداختند و وکیل جانبازان شیمیایی هم به بیان نقش شرکتهای هلندی در فروش مواد شیمیایی با کاربرد دوگانه به رژیم صدام و کاربرد این مواد در ساخت سلاحهای شیمیایی استفاده شده در جنگ علیه ایران پرداخت.
دادخواست این پرونده ۵ آبان ۱۴۰۰ (برابر با ۲۷ اکتبر ۲۰۲۱ به وکالت از ۵ نفر مصدومان شیمیایی به اسامی بهروز عباسی مصدوم در منطقه جفیر به تاریخ ۱۳۶۲/۱۲/۰۶ و عملیات والفجر ۸ در تاریخ ۱۳۶۴/۱۱/۲۴، سالار ارجمند مصدوم در عملیات کربلای ۴ در آبادان به تاریخ ۱۳۶۵/۱۰/۰۴ ، احمد غلامی فرد مصدوم در عملیات کربلای ۴ در منطقه آبادان بـه تاریخ ۱۳۶۵/۱۰/۰۴، اسدالله حسینی مفرد مصدوم در حمله به بیمارستان ۵۲۸ سومار به تاریخ ۱۳۶۵/۱۰/۱۰ و قدیر جعفری مصدوم در حمله به بیمارستان ۵۲۸ سومار به تاریخ ۱۳۶۵/۱۰/۱۰) علیه دو شرکت هلندی به اسامی کی بی.اس (KBS) و ملکمی ( Melchemi ) و هانس ملخرسHans Melchers ) ) مؤسس شرکت ملکمی توسط وکیل هلندی به ثبت رسید.
براساس اطلاعات موجود، این دو شرکت در فاصله سالهای ۱۹۸۲ الی ۱۹۸۴ مقدار ۲۲۵۰ تن SOCL2 و در اطلاعات حسب فاصله سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۷ مقدار ۳۲۲۵ تن TDG به عراق فروخته اند که این دو ماده در ساخت بمب های شیمیایی مورد استفاده رژیم صدام قرار گرفته است.
جبران خسارت مادی و معنوی ناشی از مصدومیت خواهانها با گازهای شیمیایی تهیه شده از مواد ارسالی شرکتهای خوانده در زمان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران از خواسته های شاکیان این پرونده است.
لازمبه ذکر است، در سال ۱۳۸۴ دعوای دیگری نیز توسط ۱۳ نفر از مصدومان شیمیایی جنگ تحمیلی، علیه یک تاجر هلندی به نام فرانس فان آنرات در کشور هلند مطرح شد که نهایتاً نامبرده به تحمل ۱۷ سال حبس و پرداخت مبلغ ۲۵هزار یورو بابت خسارت وارده در حق هر یک از شاکیان محکوم شد.
براساس آماری که منتشر شده رژیم بعث عراق از مهر ماه ۱۳۵۹ تا شهریور ماه ۱۳۶۷ بیش از ۵۸۲ بار حمله شیمیایی آزمایشی، محدود، گسترده حجیم و فوق گسترده بر علیه رزمندگان و غیرنظامیان ایران انجام داد که نتیجه این حملات شهادت بیش از ۱۰ هزار نفر، مصدومیت شدید و نیازمند مداومت درمان حدود ۱۰۰ هزار نفر و مصدومیت خفیف قریب به ۲۵۰ هزار نفر بوده است و از این حیث میتوان ایران را یکی از بزرگترین متضرران جنگ افزارهای شیمیایی دانست.
آقای دکتر شهریار خاطری، متخصص سم شناسی پزشکی و عضو سازمان مردم نهاد حمایت از قربانیان سلاح شیمیایی و موزه صلح تهران در این زمینه به خبرنگار اسپوتنیک در تهران گفت
برای اولین بار گروهی از جانبازان شیمیایی ایران دو شرکت هلندی را به محاکمه کشاندند، این شرکت ها در زمان جنگ عراق علیه ایران مواد شیمیایی که کاربرد دوگانه دارد را به عراق فروخته بودند، وکیل مدارکی را به دادگاه ارائه کرد که نشان دهنده آن بود مواد فروخته شده توسط دو شرکت هلندی به عراق در عراق تبدیل به گاز خردل شده و برای بمباران ایرانی ها استفاده شده.
دادگاه تا حدود زیادی قانع شده و ماه آینده حکم این دادگاه صادر میشود، بیش از ۳ هزار تن مواد شیمیایی جنگی در دوران ۸ ساله جنگ ایران و عراق، علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده شد؛ که بخش عمده ای از این مواد شیمیایی را شرکت های غربی به عراق دادهاند، که اسناد و مدارک آن موجود است.
وی افزود:
امیدواریم این روند ادامه پیدا کند و شرکت هایی که این مواد شیمیایی را به عراق فروخته اند محاکمه شوند، درست است که بیش از ۳۰ سال از این موضوع میگذرد اما حقیقت نباید فراموش شود و جنایتکاران باید پای میز محاکمه کشیده شوند.
آقای دکتر شهریار خاطری، ضمن تاکید بر رنج حاصل از اثرات تحریمها به واسطه کمبود دارو برای جانبازان شیمیایی بیان کرد:
به عنوان یک پزشک به شدت متاثر میشوم زمانی که مشاهده میکنم جانبازان شیمیایی که بیماران من هستند، امکان دسترسی به داروهای تجویز شده را ندارند و علت آن کمبود داروها به واسطه تحریمها علیه ایران است.
این متخصص سم شناسی پزشکی، فجایع شکل گرفته بر اثر تحریم دارو در ایران را مشابه فجایع در حمله با سلاح شیمیایی توصیف کرد و اظهار داشت:
در واقع جانبازان حملات شیمیایی عراق علیه ایران دو بار کشته شدند، یک بار قربانی سلاح شیمیایی شده اند و امروز قربانی سیاست و تحریم.
تحریمهای ایالات متحده آمریکا علیه ایران اقدامی قهری و یک جانبه است و بر اساس حقوق بینالمللی ممنوع میباشد، علاوه بر آن نباید دارو شامل این تحریم ها شود؛ اما متاسفانه امروز مشاهده میکنیم دسترسی جانبازان شیمیایی جنگ ایران و عراق به داروهایشان بشدت محدود است.
اسپری های استنشاقی برای تنفس جانبازان شیمیایی بسیار لازم است، قطره هایی که در چشم جانبازان شیمیایی ریخته می شود نیز از دارو های ضروری این عزیزان محسوب میشود، چرا که به واسطه ی سوختگی قرنیه بر اثر گاز خردل، برای آنها پیوند قرنیه انجام میشود و پس از پیوند نیاز به استفاده از قطره هایی دارند که سرکوبگر سیستم ایمنی هستند تا پیوند توسط بدن رد نشود، اما متاسفانه چون این داروها در دسترس نیست جانبازان دچار مشکل میشوند، پیوند های قرنیه رد میشود و بسیاری در مدت های اخیر به دلیل عدم دسترسی به دارو های حیاتی جان خود را از دست داده اند.
وی تاکید کرد:
این اقدام غیر انسانی و خلاف حقوق بشر است و باید به گوش جهانیان رسیده شود متاسفانه هجوم رسانه های طرف مقابل باعث شده تا صدای جانبازان شیمیایی به گوش کسی نرسد.