گزارش و تحلیل

راز دوستی مینسک و تهران از نگاه سفیر ایران در بلاروس

جامعه ایرانیان بلاروس یکی از فرهیخته‌ترین جوامع هستند که الان بیشتر آنان در حوزه پزشکی مشغول به تحصیل هستند.
Sputnik
به گزارش اسپوتنیک، ایران و بلاروس دو شریک اقتصادی قدیمی می باشند که همواره با توجه به سیاست مستقل رهبران آن در تلاش بوده اند که روابط خوب سیاسی خود را با رشد و تنوع اقتصادی همراه نمایند. این روابط خوب که در سالهای اخیر با پویایی خوبی همراه شده است و نیز نگاه ویژه رهبران دو کشور به توسعه روابط در شرایط نوین نظم جهانی، ما را بر این داشت تا آخرین تحولات روابط تهران و مینسک را از سعید یاری سفیر فوق العاده و تام الاختیار جمهوری اسلامی ایران در بلاروس جویا شویم. در ذیل متن این مصاحبه اختصاصی آمده است.
اسپوتنیک: جناب آقای سفیر، اخیراً ملت ایران چهل و چهارمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی را جشن گرفتند. شما چه دستاوردهایی را به عنوان دستاورد انقلاب اسلامی ایران می‌توانید در این مدت برای کشورتان مطرح کنید
سعید یاری: در ابتدا برای هماهنگ کردن مصاحبه از شما تشکر می‌کنم. سفارت همواره همکاری سازنده‌ای با خبرگزاری اسپوتنیک داشته است. مصاحبه امروز هم در این چهارچوب قابل ارزیابی است. در مورد انقلاب اسلامی ایران باید بگویم به تعبیر میشل فوکو که یک متفکر قرن بیستم است انقلاب اسلامی ایران روح تازه ای در کالبد جهان بود که دمیده شد. یعنی روح یک جهان بی روح بود. انقلاب اسلامی ایران که در اوج جنگ سرد به پیروزی رسید حرف‌های جدیدی برای جهان مطرح کرد و با ایدئولوژی‌های مارکسیسم و کاپیتالیسم مخالفت کرد.
انقلاب اسلامی ایران بسترساز رشد و گسترش اسلام سیاسی در منطقه غرب آسیا شد. دستاوردهای انقلاب اسلامی را می‌توانیم به دو دسته دستاوردهای معنوی و مادی تقسیم کنیم؛ در بعد معنوی دستاوردهای انقلاب اسلامی برای ملت ایران استقلال، آزادی، عزت، اعتماد به نفس ملی و در یک کلمه "ما می توانیم" بود. ملت ایران اکنون متکی به خود است و روی پای خودش ایستاده و می‌توانیم را به جهان نشان داده است.
در بعد مادی می‌توانم بگویم در حوزه علم و فناوری و آموزش دانشگاهی جمهوری اسلامی ایران دستاوردهای خوبی داشته است. می‌توانم بگویم در همه رشته‌های علمی و فناوری‌های نوین جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا رتبه اول را دارد. در این زمینه به پیشرفت‌های ایران در حوزه نانو تکنولوژی، بیوتکنولوژی، بالستیک، سلول‌های بنیادی، صنعت فولاد و دیگر حوزه‌های صنعتی قابل توجه است.
ایران جزء 8 کشور دنیاست که توانسته است در داخل، چرخه سوخت هسته‌ای را ایجاد کند و در سطح جهان رتبه‌های بسیار بالایی را احراز کرده است. در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌کنم. مثلاً در رشته مکانیک و نانو تکنولوژی ایران رتبه چهارم جهان را دارد و در زمینه فولاد و بیوتکنولوژی جایگاه دهم جهان متعلق به ایران است.
ایران در جمع پنج کشور سازنده لیزرهای پرتوان در جهان قرار دارد. در حوزه صنایع نظامی و هوافضا، ایران در جهان مطرح است و پیشرفت‌های به دست آمده شگفت انگیز است. در حوزه آموزش، ارتقاء تحصیلات و میزان با سوادی در دوران چهل و چهار ساله، ایران پیشرفت‌های بسیاری خوبی داشته است. شاید برای شما جالب باشد که امروز حدود 60 درصد دانشجویان در کشور ما را دختران تشکیل می‌دهند. افزایش تعداد دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی در ایران در مقایسه با قبل از انقلاب قابل توجه است. امروز جمهوری اسلامی ایران یک کنشگر بسیار کلیدی در منطقه غرب آسیا و بلکه در جهان است. امروز ایران یک کنشگر بسیار جدی در معادلات سیاسی و امنیتی جهان به شمار می‌رود.
همه این دستاوردها را در شرایطی به دست آوردیم که در چهل و چهار سال گذشته تحت تحریم‌های غیرقانونی و ظالمانه غرب بودیم. بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی، جنگی هشت ساله از طرف عراق به ایران تحمیل شد. همچنان مداخلات کشورهای غربی در مسائل داخلی ما ادامه دارد که ما شدیداً آن را محکوم می‌کنیم. تاکید می‌کنم در این شرایط، جمهوری اسلامی ایران مصمم‌تر از همیشه در عرصه جهانی به ایفای نقش خود در جهان می‌پردازد.
وزیر صمت ایران رشد صنعت را امیدوارکننده ارزیابی کرد
اسپوتنیک: از آماری که ارائه کردید واقعا شگفت‌زده می‌شویم. 18 مارس سی‌امین سالگرد بزرگداشت برقراری روابط دو کشور است، و طی این سی سال اقدامات زیادی برای توسعه روابط صورت گرفته است. تردیدی نیست که دو کشور در چهارچوب سازمان‌های بین‌المللی، نظیر سازمان همکاری شانگهای برای ایجاد جهان چندقطبی تلاش می‌کنند. به نظر شما این تلاش‌ها چه دستاوردهایی به همراه خواهد داشت ؟
سعید یاری: اعتقاد دارم ظرفیت‌های همکاری دو کشور بسیار زیاد است که هنوز به فعلیت نرسیده است. به درستی اشاره کردید، در سی سال گذشته گام های بلندی برای توسعه و تعمیق همکاری با بلاروس برداشتیم، اما این تلاش‌ها کافی نیست. اطلاع دارید که سال گذشته در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن، مبادلات تجاری دو کشور را سه برابر افزایش دادیم، اما این میزان کافی نیست. فکر می‌کنم که سطح مبادلات تجاری دو کشور می‌تواند تا یک میلیارد دلار افزایش یابد. باید برنامه‌ریزی لازم را بر محور منافع مشترک گسترش دهیم.
نسبت به چشم انداز روابط دو کشور خوش بین هستم و اکنون زیرساخت‌های توسعه همکاری‌های تجاری، علمی و فناوری دو کشور کاملاً حل شده است. در آینده نزدیک ما شاهد جهش قابل توجهی در مبادلات تجاری دو کشور و ارتقای همکاری‌های دو کشور در همه جنبه‌ها خواهیم بود.
اراده مقامات عالی دو کشور بر توسعه بیشتر روابط در همه زمینه‌ها برای ارتقاء و جهش تاریخی، فراهم شده است.
اسپوتنیک: فکر می‌کنم یکی از این مراحل توسعه روابط دوجانبه با سفر آتی رئیس جمهور بلاروس به ایران خواهد بود. انتظارات طرف ایرانی از این سفر چیست؟ به نظر شما در چه حوزه‌های دیگری می‌توانیم برای توسعه روابط تمرکز داشته باشیم. به نظر شما چه زمینه‌های دیگری برای همکاری دوجانبه در آستانه سفر رئیس جمهور بلاروس به تهران وجود دارد؟
سعید یاری: آخرین مرتبه، روسای جمهور دو کشور حدود 10 یا 12 سال پیش سفر دوجانبه داشته‌اند، لذا سفر عالیجناب لوکاشنکو نقطه عطفی در مناسبات دوجانبه خواهد بود. مقامات دو کشور هدف‌هایی را برای این سفر تعریف کرده‌اند امیدوارم همه این اهداف محقق شود و این سفر جهشی تاریخی در مناسبات فی مابین باشد. توسعه همکاری‌ها بر محور منافع مشترک با رویکرد همه جانبه‌گرایی و توازن در دستور کار روابط دو کشور است.
تهران آمادگی دارد از عالیجناب لوکاشنکو در عالی‌ترین سطح استقبال کند و همه شرایط برای انجام این سفر آماده شده است.
زمینه‌های زیادی برای همکاری دو کشور وجود دارد. در حوزه علم و فناوری و حوزه‌های مختلف صنعتی زمینه‌های بسیار جدیدی برای توسعه روابط دو کشور است. دو کشور در حوزه سرمایه‌گذاری مشترک و تولید مشترک برخی محصولات صنعتی می‌توانند همکاری‌های بسیار سودمندی داشته باشند. حوزه همکاری‌های کشاورزی هم از حوزه‌های خوبی است که ظرفیت بالایی برای گسترش دارد.
اسپوتنیک: شاید بتوانید به ما بگویید چه محصولاتی از بلاروس در بازار ایران جذابیت دارد و چه محصولاتی قابل رقابت نیست. از چه پروژه‌هایی می‌توانید به عنوان پروژه‌های موفق مشترک بین ایران و بلاروس نام ببرید؟ قبلاً پروژه خودرو سمند ایران مورد استقبال قرار گرفته بود. شاید زمان ایجاد همکاری مجدد در این حوزه فرارسیده باشد.
سعید یاری: مهم‌ترین محصولات بلاروسی برای ایران، ماشین آلات سنگین معدنی است. در مرحله بعد کلاً حوزه ماشین‌آلات سنگین مثل خودروسازی، اتوبوس، تراکتورسازی می‌تواند زمینه های همکاری مشترک وجود داشته باشد.
قراردادی با بلاروس برای تامین کود پتاس امضاء کردیم، بنابراین یکی از محصولات مهم، کود پتاس است که قرارداد آن امضاء شده است. اکنون الیاف و چوب از بلاروس به ایران صادر می‌شود در کنار آن واردات صنایع وابسته به چوب نظیر کاغذ نیز برای ما حائز اهمیت است.
رئیس جمهور بلاروس قصد دارد به ایران سفر کند
نکته مهم این است که واردات و صادرات دو کشور باید به سمت تراز تجاری برود. در حال مذاکره با دوستان و شرکای بلاروسی هستیم تا بتوانیم نیازهای بلاروس از ایران تامین شود. تراز در تجارت دو کشور می‌تواند ضامن پایداری توسعه تجارت بین دو کشور باشد.

در سال‌های گذشته پروژه‌های مشترک موفقی توسط شرکت‌های ایرانی انجام شده است. یکی از این پروژه‌ها که در حوزه کشاورزی و دامداری را شامل می‌شود، "پروژه آفتاب" می باشد و "خزر فیش" هم یکی از پروژه‌های موفق است. در کل شرکت‌ها و بخش خصوصی ایران تمایل دارند به سرمایه‌گذاری خودشان در بلاروس ادامه دهند. پروژه دیگری در حوزه تولید رنگ‌های پودری در بلاروس (بل پکاپینت) سرمایه‌گذاری شده و اینها الگوی خوبی در حوزه سرمایه‌گذاری و تولید مشترک است.

همکاری در حوزه خودروسازی در دستور کار قرار دارد و طرفین در حال مذاکره هستند. دو کشور در چهارچوب سرمایه‌گذاری و تولید مشترک برای بازارهای اورآسیا و غرب آسیا می‌توانند همکاری کنند. اکنون بازار بلاروس هم نیاز دارد که خودورهای تولیدی کشورهای دوست را در دسترس عموم مردم قرار دهد. آنچه در گذشته بوده می‌تواند تجربه‌ای برای آغاز خوب باشد.
گزارش و تحلیل
آسیا بازار اصلی کالاهای ایران- ۲۰مقصد نخست صادرات کالاهای ایرانی کجا هستند؟
اسپوتنیک: مردم بلاروس ایران را به عنوان یک کشور شگفت انگیز و ناشناخته می‌شناسند. در ایران جاذبه‌های گردشگری زیادی وجود دارد از جمله ساحل دریا و... آیا در حوزه گردشگری برنامه‌ای برای لغو روادید دارید؟
سعید یاری: به نکته خوبی اشاره کردید. قبول دارم در سال‌های گذشته در حوزه مبادله گردشگر بین دو کشور کمتر کار شده است. فکر می‌کنم کمتر تعدادی از ایران به بلاروس و از بلاروس به ایران سفر می‌کنند. این اصلا قابل قبول نیست در حالی که ایران یک کشور چهار فصل است. در حالی که در جنوب ایران مردم می‌توانند در دریا شنا کنند در غرب ایران و در شهرستان کوهرنگ برف زیادی باریده است.
جاذبه‌های گردشگری ایران بی نظیر است و این جاذبه‌ها به لحاظ تاریخی و طبیعی در بلاروس شناخته شده نیست. همچنان که زیبایی‌های بلاروس در ایران شناخته شده نیست. برای توسعه گردشگری باید زیرساخت‌ها را آماده کنیم. اولین زیرساخت بحث پرواز مستقیم میان دو کشور است. در سه سال گذشته این موضوع را خیلی پی‌گیری کردیم. تاکنون یک ایرلاین ایرانی اعلام آمادگی کرده است پرواز ایران به بلاروس را راه اندازی کند. امیدوارم همزمان با سفر عالیجانب لوکاشنکو به ایران در این باره تصمیم مشخصی گرفته شود. البته مسافران مینسک به تهران اندک هستند لذا باید تلاش شود برای اینکه پرواز اختصاصی شود، مسافران بیشتری داشته باشد. برای این کار باید به سمت سازماندهی گردشگری گروهی بین دو کشور برویم.
چندرسانه ای
نمایشگاه بین المللی گردشگری در تهران
در دسامبر سال گذشته در جریان هفتمین کمیسیون مشترک کنسولی بین دو کشور مذاکراتی میان طرفین در این ارتباط انجام شد. فکر می‌کنم حتی فراتر از گردشگری دو کشور باید به سمت لغو روادید همه جانبه حرکت کرد. سی‌امین سال برقراری روابط فرصت خوبی است ظرفیت‌ها و زیبایی‌های ایران در بلاروس و بالعکس به مردم دو کشور معرفی شود. امیدوارم شاهد افزایش ارتباطات بین مردمی میان ایران و بلاروس باشیم.
اسپوتنیک: امیداورم به سمت لغو روادید میان دو کشور برویم و بتوانیم از کشور شما بیشتر در حوزه گردشگری بهره برداری کنیم. از نظر شما بلاروس چه جذابیت هایی دارد واقعیت جامعه ایرانی ها در کشورما چگونه است؟
سعید یاری: بلاروس دارای جاذبه‌های گردشگری بسیار خوبی است و مکان‌های دیدنی بسیاری دارد. این جذابیت‌ها در ایران شناخته شده نیست. البته جاهای دیدنی تاریخی هم در بلاروس وجود دارد. تاکنون از جاذبه‌های گردشگری زیادی در بلاروس بازید کرده ام ولی فکر می‌کنم جاذبه های طبیعی بلاروس برای ایرانی‌ها جالب باشد. یعنی از آوریل تا پایان سپتامبر بلاروس مناظر طبیعی زیبایی دارد. بلاروس کشور جزیره‌هاست و این جزیره‌ها دیدن دارد.
در مورد ایرانیان مقیم بلاروس بر اساس آخرین آمار، نزدیک به هزار نفر ایرانی در بلاروس هستند. الان نزدیک به 500 دانشجوی ایرانی در دانشگاه‌های بلاروس بیشتر در رشته‌های علوم پزشکی مشغول به تحصیل هستند. در سال‌های گذشته این تعداد بیش از 1500 نفر بود.
جامعه ایرانیان بلاروس یکی از فرهیخته‌ترین جوامع هستند که الان بیشتر آنان در حوزه پزشکی مشغول به تحصیل هستند. یکی از ایرانی‌های مقیم در دانشگاه ب.گ.او رئیس دانشکده شیمی و حوزه علوم پایه است. ایرانی‌های متخصص پزشکی بسیار خوش نامی در بلاروس داریم.
اسپوتنیک: متاسفانه ماموریت دیپلماتیک شما رو به پایان است. با چه حال و هوا و خاطراتی کشور ما را ترک می کنید و چه حسی دارید؟
سعید یاری: در حرفه ما این موضوع یک امر طبیعی است. ماموریت‌ها سه یا چهار ساله است و پس از پایان سه سال باید کشور را ترک کنیم و ماموریت جدیدی را آغاز کنیم. دیپلمات‌ها به این نوع زندگی عادت دارند. قدری سخت است که شما سه سال در کشوری زندگی کنید و بخواهید آنجا را ترک کنید. جز زیبایی و مهربانی در بلاروس ندیدم. مهم‌ترین ویژگی که در ذهنم خواهد ماند، مهربانی مردم بلاروس و آرامش است.
البته ماموریتم در بلاروس با پاندمی کرونا همراه بود و پس از آن هم اقداماتی نظیر مهاجرین غیرقانونی صورت گرفت که کار را سخت کرد. در 24 فوریه سال گذشته هم در منطقه جنگ شد. در مقاطع بسیار مهمی ماموریت دیپلماتیک در بلاروس بودم. ژئوپلتیک منطقه در حال تغییر است ولی در بستر این تحولات ما می‌توانیم روابط ایران و بلاروس را به بهترین وضعیت ممکن ارتقاء دهیم. با همه این محدودیت ها همکارانم در سفارت تلاش کرده اند که مودت و دوستی میان دو کشور را توسعه دهند.
یک نکته دیگری که می‌توانم در زمینه خودرو سازی اضافه کنم سفر معاون وزیر صنعت ایران به بلاروس است که قرار است با هدف انجام مذاکرات در حوزه خودروسازی انجام شود. امیدوارم پایه‌های همکاری میان دو کشور مستحکم گردد.
بحث و گفتگو