دولت سیزدهم در ایران با چه چالش هایی روبروست؟

چالش های مهم دولت ایران در حوزه سیاست خارجی برشمرده شدند.
Sputnik

به گزارش اسپوتنیک به نقل از «ایرنا»، دولت سیزدهم از نگاه ناظران دست‌کم با پنج چالش مهم در حوزه سیاست خارجی روبه‌رو است؛ همسویی فرا آتلانتیک، تنش‌زدایی با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به ویژه عربستان، خلا امنیتی در افغانستان، تصویب FATF و همچنین پیشبرد مذاکرات برجام در صورت تداوم گفت وگوها از آن جمله است.

احیای برجام و ضرورت لغو تحریم ها: رییسی درباره برنامه خود برای تقویت و گسترش دیپلماسی اقتصادی گفته بود که «نسبت به بحث رفع تحریم‌ ها باید بگویم هر دولتی که کار را به دست گیرد، یکی از وظایفش رفع تحریم‌ های ظالمانه است و باید با همه‌ وجود آن را دنبال کرد. در کنار این قضیه خنثی‌ سازی اثر تحریم‌ ها باید در دستور کار قرار گیرد و اقتصاد را هم شرطی نکنیم؛ نه کرونا و نه سیل و نه تحریم نباید تاثیر داشته باشد».

شمخانی: در اجرای سیاست‌های نظام در میدان و دیپلماسی دوگانه ای وجود ندارد

اختلاف بین ایران و آژانس در روزهای اخیر به دلیل پافشاری آمریکا بر تحریم یکی از موانع مذاکراتی است. سلسله اقدامات اخیر ایران شامل عدم تمدید مهلت تفاهم‌نامه فنی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تهدید به پاک کردن فیلم‌ها و اطلاعات ضبط شده توسط دوربین‌های آژانس از سایت‌های هسته‌ای و اکنون طرح برنامه تولید اورانیوم فلزی با خلوص ۲۰ درصد از نظر ناظران و تحلیلگران برای اعمال فشار بیشتر به آمریکا در رابطه با احیای برجام و لغو تمامی تحریم های هسته‌ای صورت گرفته است.

همسویی فرا آتلانتیک در دولت بایدن: بسیاری از ناظران بر این باورند که رویکرد ایران در دولت رییسی نسبت به شرق ثابت خواهد ماند و تهران همچنان روابط حسنه ای با چین و روسیه خواهد داشت اما این قضیه در مورد کشورهای غربی متفاوت است. شکافی که در دولت ترامپ در دو سوی اقیانوس اطلس بین اروپا آمریکا ایجاد و تعمیق شده بود، در دولت بایدن پر شده است. بنابراین شاهد همسویی بیشتری در محور غربی علیه ایران خواهیم بود.

تعیین تکلیف FATF: پیوستن ایران به «گروه ویژه اقدام مالی» و تصویب لوایح چهارگانه آن یکی از چالش های بزرگ این سال ها بوده چرا که تبادلات تجاری و مالی کشور به آن گره خورده است؛ موضوعی که انتظار می رود در دولت بعدی مورد بررسی و تصویب قرار گیرد.

در تشریح لوایح چهارگانه FATF و سرنوشت هر یک از آن ها در مجاری قانونی ایران لازم به یادآوری است که لوایح مذکور عبارتند از اصلاح قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم، اصلاح قانون مبارزه با پولشویی، الحاق ایران به کنوانسیون جرایم سازمان‌یافته فرا ملی (پالرمو) و الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تأمین مالی تروریسم(CFT).

خلا امنیتی در افغانستان: با توجه به خروج نیروهای غربی از افغانستان یکی از چالش‌ هایی که نمی‌توان آن را نادیده گرفت بروز خلا امنیتی در این کشور همجوار، تشدید درگیری‌ها بین طالبان و دولت مرکزی و همچنین احتمال تشدید فعالیت‌های تروریستی در افغانستان و سرایت آن به کشورهای همسایه از جمله ایران خواهد بود.

قضیه ضربات مخفی عربستان به امارات چیست؟

 آمریکا به تازگی اعلام کرده که بیش از ۹۰ درصد نیروهای این کشور از افغانستان خارج شده‌اند. ساعت سه بامداد روز دهم تیرماه ۱۴۰۰، آخرین کارکنان نیروی هوایی و زمینی آمریکا مستقر در پایگاه هوایی «بگرام» افغانستان را ترک کردند؛ بدون آنکه به طور رسمی کنترل پایگاه را به همتایان افغان خود واگذار کنند؛ حرکتی که نشان می دهد آمریکا با خروج از افغانستان قصد دامن زدن به تشنج و نزاع بیشتر در این کشور دارد تا حضور دو دهه ای خود را در این کشور موجه و مشروع جلوه دهد. انتظار می رود در دولت رییسی نیز تهران بازیگری فعال و پویا برای حل منازعه بین الافغانی باشد تا بعد از گذشت دو دهه، صلح و امنیت به این کشور دوست و همسایه برگردد.

لزوم تنش‌زدایی با همسایگان عربی و ترمیم مناسبات با ریاض: مهم‌ترین چالشی که اکنون در عرصه سیاست خارجی ایران در منطقه مطرح است لزوم تنش‌ زدایی با همسایگان به‌ ویژه همسایگان جنوبی حوزه خلیج فارس و دریای عمان و به طور مشخص عربستان سعودی است.

نزدیک به نیم دهه است که ایران و عربستان روابط تیره ای را تجربه می کنند و دلیل آن به مسایل متعددی چون بحران یمن و حمله های هوایی مکرر ائتلاف عربی به رهبری سعودی ها به این کشور جنگ زده، اختلاف بر سر سوریه و لبنان، سیاست های ضدبرجامی آل سعود، حادثه منا، اعدام شیخ «نمر النمر» روحانی شیعه در عربستان، حمله به سفارت و کنسولگری این کشور در تهران و مشهد برمی گردد.

قطع روابط دیپلماتیک تهران و ریاض سال ۲۰۱۶ اتفاق افتاد یعنی همان سالی که «دونالد ترامپ» در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پیروز رقابت های سیاسی شد و به کاخ سفید راه یافت. سیاست های کاخ سفید از آن پس بر محور آشتی اعراب و اسراییل استوار شد تا این اتحاد به عنوان سدی در برابر تحرکات منطقه ای ایران عمل کند. با شکست ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ این کشور، ریاض راه خود را از تل آویو جدا ساخت و طی این چند ماه شاهد دست کم دو دور مذاکرات محرمانه بین مقامات ایران و عربستان به ترتیب در بغداد و مسقط بوده ایم.

بحث و گفتگو