من معمولاً یک اصطلاحی به کار میبرم و میگویم در سیستم پارلمانی انگلیس همیشه قدرت "پهلو به پهلو" بین حزب کارگر و محافظهکار جابهجا شده است. آنچه جدیداً اتفاق افتاده، چند عامل دارد که خدمتتان عرض میکنم.
اولاً یکسری احزاب راستگرای جدید ظهور کردهاند و این خود یک پدیده تازه است. این مسئله در راستای همان تحولاتی است که بهخاطر موج ضد مهاجرت در کل اروپا شکل گرفته و به انگلیس هم سرایت کرده است. دومین عامل، آقای استارمر است که به نظر من یکی از ضعیفترین و عقب افتاده ترین نخستوزیران تاریخ انگلیس محسوب میشود. بسیار نخستوزیر کمتحرک و ناکارآمدی است و من کمتر نخستوزیری شبیه ایشان دیدهام. دلیلش هم شاید این باشد که معمولاً بعد از نخستوزیران قدرتمند، یک افت در حزب حاکم به وجود میآید. مثلاً بعد از خانم تاچر که نخستوزیر قدرتمندی بود، حزب محافظهکار دچار افت شد. حزب کارگر هم زمانی نخستوزیر قدرتمندی مثل آقای تونی بلر داشت که من ایشان را در سطح چرچیل میبینم، اما بعد از آقای بلر، حزب کارگر دیگر آن چهرههای قدرتمند را نداشت و آقای استارمر هم تا حدی شانسی نخستوزیر شد.
عامل سوم، درگذشت ملکه الیزابت و رسیدن سلطنت به پسرشان، چارلز سوم، بود که این موضوع هم از نظر داخلی، هم بینالمللی و هم سیاسی باعث افت جایگاه انگلیس در سطح جهان شد. نکته آخر هم این است که خود انگلیسیها، بهخصوص احزاب راست، به روابط انگلیس و آمریکا اهمیت زیادی میدهند و همانطور که مستحضر هستید، آقای استارمر در تعامل با دولت ترامپ عملکرد ضعیفی داشته است. اینکه خواستههای ترامپ درست بوده یا نه بحث دیگریست، اما فاصله گرفتن از آمریکا برای احزاب راست، بهخصوص محافظهکاران و جریانهای افراطی ضد مهاجرت، خوشایند نیست.
این کارشناس مسائل بین الملل در ادامه پیرامون سرنوشت نخست وزیری استرامر، تاکید کرد: هیچ الزامی برای تغییر نخست وزیر در حال حاضر وجود ندارد و ایشان میتواند دوره چهار یا پنجساله خود را کامل کند. اما بخشی از این موضوع بستگی به اعضای رده اول حزب کارگر در پارلمان دارد. اگر حمایت آنها را از دست بدهد، امکان استعفا یا کنار رفتنش وجود دارد. من هم در رسانهها بحث استعفا را دیدهام. انگلیسیها عادتی دارند که اگر ببینند فردی ناکارآمد است، زیاد وقت را تلف نمیکنند و سریع فشار میآورند که کنار برود. به نظر من فشارها هم در حال افزایش است و دلیلش همان عامل آخری است که عرض کردم؛ یعنی فاصله گرفتن از روابط نزدیک با دولت ترامپ در آمریکا.