گزارش و تحلیل

کارشناس: معادله مذاکره تهران و واشنگتن؛ احتمال توافق سرد بین تهران و واشنگتن

علی ودایع، کارشناس روابط بین الملل، در خصوص محتمل بودن دور جدیدی از مذاکرات ایران و آمریکا، به خبرنگار اسپوتنیک در تهران، گفت:
Sputnik
احتمالا میز مذاکره دوباره چیده خواهد شد، اما این به معنای صلح نیست؛ این فقط یک "آتش‌بس در منطقه خاکستری"برای بازسازی توانمندی‌ ها است.اینکه ایران بر "خاتمه قطعی" تاکید دارد، یک پالس هوشمندانه برای تغییر موازنه هزینه-فایده است.تهران در عین حال نمی خواهد درگیر استراتژی کالباسی شود. این اصطلاح به استراتژی‌ای اشاره دارد که در آن یک بازیگر برای رسیدن به یک هدف بزرگ که در حالت عادی غیرممکن یا بسیار پرهزینه است، آن را به قطعات کوچک (برش‌های کالباس) تقسیم می‌کند.در مورد ترامپ هم، او به جای یک درگیری تمام‌عیار،با ایجاد بحران‌های پیاپی، طرف مقابل را مجبور می‌کند در هر مرحله برای"آرام کردن اوضاع"، یک امتیاز کوچک بدهد. در نهایت، مجموع این امتیازات کوچک، همان پیروزی بزرگی است که او به دنبالش بود.
وی تاکید کرد: احتمال اینکه این مذاکرات به یک صلح ختم شود یا نه باید "معماواره امنیت" در خاورمیانه و تعارض منافع تهران و واشنگتن را مقیاس قرار دهیم. در نظام بین‌الملل، هیچ قدرت فائقی وجود ندارد که تضمین کند ترامپ یا جانشین او دوباره زیر میز نمی‌زنند. وقتی تضمین ساختاری وجود ندارد، ایران نمی‌تواند "اهرم‌های بقای" خود (مثل نفوذ منطقه‌ای یا توان موشکی) را به طور قطعی کنار بگذارد و آمریکا هم نمی‌تواند از "ابزارتحریم" که تنها سلاح مؤثرش است، به طور کامل چشم‌پوشی کند. این یک بن‌بست ذاتی است. 
ودایع در تشریح وضعیت همچنین بیان کرد: اگر بپرسید چه زمانی این مذاکرات "موفق" خواهد بود، می‌گویم: زمانی که طرفین به "نقطه اشباع درد" برسند. گزارش‌های اخیر، از جمله گزارش شورای آتلانتیک، نشان می‌دهد که آمریکابه محدودیت‌های قدرت خود پی برده است.موفقیت به مفهوم اتمام جنگ، تنها زمانی رخ می‌دهد که واشنگتن بفهمد تداوم وضعیت فعلی، امنیت انرژی در هرمز را به کلکسیونی از بحران‌ها تبدیل می‌کند. در واقع، موفقیت مذاکرات در گروی این است که قدرت سخت ایران در میدان همراه انعطاف دیپلماتیک، به اندازه‌ای معتبر باشد که واشنگتن را به یک "عقلانیت ابزاری" وادار کند.
این مدرس دانشگاه افزود: سناریوی بدبینانه جنگ یک احتمال و امکان سخت برای خاورمیانه را مطرح می کند که هر لحظه ممکن است منجر به پیامدهای پیچیده تر در غرب آسیا شود. همه تاکید من این است که ایران و آمریکا تمایلی فوری به ازسرگیری جنگ ندارند اما فضای غبارآلود منطقه ، احتمال خطای محاسباتی و مداخله گری تخریبی اسرائیل (در قامت بازی خراب کن)امکان ازسرگیری جنگ را به شدت افزایش می دهد. ودایع گفت: پررنگ ترین احتمال حرکت ایران و آمریکا به سمت مدیریت تنش یا یک توافق سرد بین تهران و واشنگتن است. امروز توپ در زمین آمریکاست. شروط و نقشه راه تهران نشان می دهد که ایران امکان کنترل تنش را لحاظ کرده است اما به شرطی که آمریکا محدودیت قدرت خود را بپذیرد. حالا این واشنگتن است که باید بین توافق سرد و از سرگیری جنگ انتخاب کند.نکته اینجاست که تساعد تنش امکان سناریوی خاورمیانه سوخته را بیش از گذشته پررنگ می کند.
بحث و گفتگو