خیلیها فکر میکنند جنگ یعنی هرجومرج مطلق. اما حقیقت اینه که حتی در دلِ تاریکترین نبردها، قوانینی به اسم "حقوق بشردوستانه بینالمللی" وجود دارند. این قوانین وضع شدند تا کرامت انسانی را حفظ کنند.
وقتی این قوانین نقض میشن، ما با واژهای تلخ روبهرو میشیم به نام جنایت جنگی. اما جنایت جنگی دقیقاً چیه؟ بر اساس کنوانسیون چهارم ژنو، هدف قرار دادن مردم بی دفاع، شکنجه اسرا، بهکارگیری سلاحهای ممنوعه مثل بمبهای شیمیایی، حمله به مراکز درمانی، مذهبی، زیرساختها، مراکز علمی و دانشگاهی همهشون جنایت جنگی هستند.
اینها با "جنایت علیه بشریت" فرق دارند. جنایت علیه بشریت لزوماً نیاز به وضعیت جنگی ندارد و به حملات نظاممند و گسترده علیه یک جمعیت غیرنظامی (مثل پاکسازی قومی) گفته میشود. مثل کاری که نتانیاهو با مردم غزه انجام داد.
ایران بزرگترین قربانی سلاحهای کشتار جمعی در دوران معاصره و بیش از 580 بار مورد حمله شیمیایی در جنگ تحمیلی قرار گرفت.
اما تاریخ تکرار میشود. در تجاوزات اخیر در سال 2026، دوباره شاهدِ همان الگوی سیاه هستیم.
حمله به 3 سایت هستهای و بیش از 289 بیمارستان و مرکز درمانی! اما دردناکترین بخش، فاجعهی مدرسه میناب بود که 170 دختر و پسر بچه دبستانی قربانیِ خشمِ متجاوزان شدند. در اینجا یادی کنیم از شهدای دانش آموز دبستان ثارالله و دبستان زینبیه در شهرستان میانه که در سال 1365 توسط ارتش عراق مورد بمباران قرار گرفت و منجر به شهادت 33 دانش آموز شد.
حمله به 3 سایت هستهای و بیش از 289 بیمارستان و مرکز درمانی! اما دردناکترین بخش، فاجعهی مدرسه میناب بود که 170 دختر و پسر بچه دبستانی قربانیِ خشمِ متجاوزان شدند. در اینجا یادی کنیم از شهدای دانش آموز دبستان ثارالله و دبستان زینبیه در شهرستان میانه که در سال 1365 توسط ارتش عراق مورد بمباران قرار گرفت و منجر به شهادت 33 دانش آموز شد.
جنایت جنگی نباید زیر غبار اخبار و سیاست پنهان بماند. شناختن این حقوق، اولین قدم برای مطالبهی عدالت است. ما این آمارها رو مرور میکنیم تا یادمان نرود که صلح، بدونِ عدالت و بازخواستِ جنایتکاران یک اقدام ناتمام است.