دکتر محمد رضا عارف معاون اول رئیس جمهور ایران برای شرکت در بیست و چهارمین اجلاس نخستوزیران سازمان همکاری شانگهای عازم روسیه شد.
با توجه به اینکه معاون اول ریاست جمهوری مسئولیت کارهای اجرایی دولت را دارد و نقش نخست وزیر کشور را بازی می کند عملا می توان گفت این سفر ایشان از اهمیت زیادی برخوردار می باشد چرا که ایران چند سالی است عضو دو گروه شانگهای و بریکس است و قرارداد های استراتژیک همکاری بلند مدت با روسیه و چین که عضو هر دو گروه هستند دارد ولی تا به حال موفق نشده از امتیازات عضویت در این دو گروه بهره لازم را ببرد.
در شرایطی که ایران ذیل تحریم های شدید کشورهای غربی قرار دارد و در شرایطی که این کشورها برخی اعضای گروه شانگهای را نیز ذیل تحریم های خود قرار داده اند بدیهی است که منافع استراتژیک ایران و این کشورها اقتضا می کند که اینها حوزه همکاری های فیما بین را توسعه دهند تا با تحریم های غرب مقابله کنند و این فرصت استثنایی امروزه برای ایران وجود دارد که با همکاری این کشورها تحریم های غرب بر علیه خود را خنثی کند.
سال 2010 میلادی زمانی که تحریم های شورای امنیت بر علیه ایران وضع شد این کشور چیزی ما بین 85 تا 90 درصد تعاملات خارجی خود از جمله صادرات نفت را به کشورهای غربی انجام می داد و به این دلیل همین که این کشورها تصمیم گرفتند ایران را تحریم کنند عملا اقتصاد ایران با مشکلات عدیده مواجه شد اما امروزه این نسبت تغییر کرده و بیش از 90 درصد صادرات و تعاملات اقتصادی ایران با کشورهای منطقه و به قول معروف بلوک شرق می باشد.
البته حتی اگر همین الآن ترامپ به یکباره بیاید و تصمیم بگیرد که ایالات متحده همه تحریم های خود بر علیه ایران را لغو کند و دیگر کشورهای غربی را مجاب کند که تحریم های خود را بردارند این کشورها بیش از ایران سود می برند چرا که اینها فقط کالای خام ایرانی را خریدار هستند و بیشتر کالای خود را به ایران صادر خواهند کرد.
در نهایت اینها فرش و پسته و زعفران فله ای از ایران خریداری کنند تا آنها را با نام خود بسته بندی و به جهان صادر کنند.
بعد اش هم معلوم نیست که اینها بیایند مانند سال 2015 که پس از برجام چند هزار قرارداد وتفاهم نامه با ایران امضا کردند و یکشبه همه را زمین گذاشتند و رفتند دوباره همین کار را با ایران نکنند.
این در حالی است که ایران پتانسیل صادرات کالا به دیگر کشورها از کشورهای عضو بریکس و شانگهای گرفته تا کشورهای منطقه و کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین و آسیای میانه و شرق آسیا را دارد و منافع ایران اقتضا می کند تا فضای تعاملات خود را با مشتری های خود توسعه دهد.
قطعا یکی از اهداف سفر آقای عارف و مشارکت در این اجلاس این خواهد بود که چالش های موجود برای تعاملات اقتصادی با کشورهای عضو گروه شانگهای را بررسی کنند و در این زمینه راهکار هایی را پیدا کنند.
همچنین نکته دیگر مهم در این است که امروزه در جهان نوین دیگر کشورها نمی توانند به تنهایی در رقابت های سیاسی بین المللی حضور داشته باشند وخواه نا خواه همه مجبور هستند به همکاری های گروهی سیاسی تن دهند وگر نه از صحنه سیاست بین الملل حذف می شوند.
بدیهی است یکی دیگر از مسایل مد نظر معاون اول رئیس جمهوری ایران افزایش تعاملات سیاسی فیما بین کشورهای عضو گروه شانگهای و ایران می باشد و ایران امیدوار است حمایت بین المللی همه کشورهای عضو گروه شانگهای در چالش هایی که با آن مواجه می باشد را دریافت کند مخصوصا درچالش هایی که جدیدا کشورهای غربی تلاش دارند در زمینه برنامه هسته ای و یا موشکی و یا پهبادی و یا... با ایران ایجاد کنند.
بحث تعاملات نظامی و فناوری و... میان کشورهای عضو این گروه مخصوصا فیما بین ایران و روسیه و چین یکی دیگر از مسایلی است که احتمالا مد نظر آقای عارف می باشد مخصوصا که ایشان یکی از نخبگان علمی در زمینه های فنی ایران است و تحصیل کرده در عالیترین دانشگاه های فنی جهان می باشد و کلا به مسایل مرتبط با فناوری بسیار علاقه مند می باشند.
به نظر می آید ایشان روی افزایش تعاملات فنی و فناوری میان کشورهای عضو گروه شانگهای می تواند مانور زیادی روی ارائه پیشنهاد های علمی و فنی مرتبط با تعاملات فیما بین کشورهای عضو بدهند و با توجه به تحصیلاتش می توان گفت می تواند در این زمینه صاحب نظر باشد و طرح های نوینی را ارائه دهد.
به هر حال آنچه مسلم است این می باشد که امروزه این فرصت طلایی برای ایران و کشورهای عضو گروه های بریکس و شانگهای ایجاد شده که با همکاری با یکدیگر بتوانند شرایط تک قطبی جهان راتغییر دهند و قطعا میتوانند این کار را انجام دهند.