گزارش و تحلیل

شفافیت مشروط و تحریم‌های محتمل، اگر ماشه فعال شود؟

Sputnik
به گزارش اسپوتنیک- سمیه ماندگار، پژوهشگر مسائل بین‌الملل در گفتگو با اسپوتنیک گفت: توافق اخیر ایران و آژانس در قاهره نقطه عطفی در مناسبات تهران با نهادهای بین‌المللی بود، اما مشروط شدن آن به عدم فعال‌سازی "مکانیسم ماشه" از سوی تروئیکای اروپایی، فضای توافق را شکننده کرده است.
ماندگار درباره شرایط عملیاتی شدن این شرط گفت، ایران با پذیرش بازگشت بازرسان آژانس، عملاً گامی معنادار در مسیر شفافیت برداشت و در عین حال تضمین خواست که این حسن‌نیت، به بازگشت تحریم‌های شورای امنیت منجر نشود. همین دوگانه باعث شده آینده توافق به‌شدت به تصمیمات سیاسی سه کشور اروپایی گره بخورد.
وی افزود، در این میان شرایط زمانی نیز اهمیت دارد. بر اساس چارچوب‌های حقوقی موجود، فرصت برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه تا پاییز سال جاری وجود دارد و مقامات اروپایی بارها به طور علنی تهدید کرده‌اند که در صورت نبود پیشرفت ملموس، این گزینه روی میز باقی خواهد ماند. در چنین فضایی، هرچند مصر با میانجیگری خود نقشی مهم در کاهش تنش‌ها ایفا کرده است، اما فشارهای فراآتلانتیکی بر اروپا و دغدغه‌های امنیتی درباره برنامه هسته‌ای ایران می‌تواند دست بالا را در تصمیم‌گیری‌ها داشته باشد.
ماندگار تصريح کرد، بنابراین احتمال وقوع یک سناریوی منفی برای ایران، یعنی بازگشت تحریم‌های بین‌المللی، محدودیت بیشتر در همکاری‌های فنی و تشدید فشار سیاسی ـ همچنان بالاست.
برآورد می‌شود که خطر فعال شدن ماشه و تبعات آن در وضعیت کنونی بین 40 تا 60 درصد است. در صورت تحقق این سناریو، هم اقتصاد ایران و هم موقعیت دیپلماتیک آن در معادلات جهانی را به چالش می‌کشد. با این حال، پنجره‌ای هرچند محدود برای دیپلماسی و مدیریت تنش همچنان باز است و همین موضوع می‌تواند تعیین‌کننده مسیر ماه‌های پیش‌رو باشد.
بحث و گفتگو